De inzet van scanauto’s om foutparkeerders op te sporen, levert jaarlijks 500.000 onterechte parkeerboetes op, las ik bij Tweakers. Een themastudie van de Autoriteit Persoonsgegevens laat zien dat zeker 10% van de vaak automatisch gegeven naheffingen parkeerbelasting niet juridisch correct wordt opgelegd.
De kern van het probleem is vrij simpel:
Een scanauto maakt alleen een momentopname en ziet de omstandigheden niet. Daardoor kan een scanauto bijvoorbeeld niet vaststellen dat iemand aan het laden en lossen is. In zo’n situatie kan een uitzondering gelden en mag iemand geen boete krijgen. Ook de gehandicaptenkaart, die niet standaard op kenteken is geregistreerd en achter de voorruit wordt geplaatst, ‘ziet’ de scanauto niet. Is er niet betaald, dan zijn de systemen onverbiddelijk en volgt automatisch een boete.
En natuurlijk, je kunt altijd in bezwaar. Maar dat kost tijd en moeite die niet iedereen kan opbrengen. Bovendien krijg je de naheffing pas weken nadien, zodat bewijs verzamelen een lastige klus kan worden. Het helpt ook niet mee dat veel communicatie digitaal gaat naar een kanaal waar niet iedereen kijkt.
Los daarvan: het hóórt niet, een systeem dat 10% van de tijd onterecht burgers geld laat betalen.
Menselijk toezicht lijkt er wel te zijn bij de onderzochte gemeentes. Dat kan op drie manieren:
- Op afstand, waarbij een mens de foto bekijkt en besluit of een naheffing op zijn plaats is.
- Hybride, waarbij de mens uit 1 bij twijfel een handhaver langsstuurt.
- Fysiek, waarbij de handhaver ter plaatse de enige route is om tot een naheffing te komen.
De AP wijst op het probleem van automation bias, het te makkelijk vertrouwen op wat de computer zegt. Die auto staat daar, het NPR zegt dat er geen belasting is betaald, de klep staat niet open – die is niet aan het laden en lossen. Dat bijvoorbeeld het kenteken fout gescand kan zijn, komt dan niet bij de mens op.
Soms is het nog ingewikkelder. In 2024 verscheen het bericht dat een man uit Rotterdam al twee jaar lang ten onrechte parkeerboetes krijgt van de gemeente Breda. Dat komt door een schroefje op een kentekenplaat van een auto in de Brabantse stad, waardoor dat kenteken gelezen wordt als dat van de Rotterdammer. Dit blijkt technisch niet op te lossen.
Arnoud
