De politie heeft 126 Nederlandse gebruikers geïdentificeerd op Cracked.io, een hackerswebsite waarop cybercriminelen handelden in gelekte persoonsgegevens van slachtoffers. Dat meldde Nu.nl vorige week. Niet iedereen wordt strafrechtelijk vervolgd, wat voor diverse lezers reden voor vragen was: wanneer ben je dan strafbaar als je op zo’n site zit?

De politie licht een en ander toe:

Vanuit Europol hebben meerdere landen zich het afgelopen jaar beziggehouden met het veiligstellen en neerhalen van de door het forum gebruikte servers en het identificeren en vervolgen van de beheerders. Hierdoor kon Team Cybercrime van Zeeland-West-Brabant zich bezighouden met de identificatie van Nederlandse gebruikers. Het is uiteindelijk gelukt om 126 individuele gebruikers te identificeren. Per gebruiker zijn de strafbare feiten in kaart gebracht. Sommige personen waren al eerder veroordeeld of kwamen in lopende onderzoeken voor.

De vragen kwamen dus uit de vervolgen die deze mensen krijgen:

De afgelopen week hebben een groot aantal gebruikers een persoonlijke brief en/of e-mailbericht van de politie ontvangen. Daarnaast zijn er zo’n 20 stopgesprekken gevoerd. Tegen acht personen worden strafrechtelijke dossiers opgemaakt die aan het Openbaar Ministerie worden overgedragen, zij zullen hier een beslissing in nemen.

Je bent natuurlijk niet strafbaar enkel omdat je wel eens meeleest op zo’n forum, ook niet als je weet dat er regelmatig strafbare feiten gepland of uitgevoerd worden. (Je bent niet verplicht aangifte te doen als je kennis krijgt van cyberdelicten, behalve bij doodslag, verkrachting en terrorisme.)

Praat je mee, dan plaats je jezelf in een grijs gebied omdat dat te zien is als betrokkenheid bij (voorbereiding van) strafbare feiten. Meepraten wordt immers al snel meehelpen, en bij misdrijven is dat strafbaar.

Het is echter ook weer niet zo dat je altijd strafrechtelijk wordt vervolgd als de politie je opspoort in zo’n situatie. Die keuze hangt af van allerlei factoren, zoals ernst van je betrokkenheid, bewijsbaarheid van gevolgen en de capaciteit bij OM of rechtbank. Ook is belangrijk of het maatschappelijk nut heeft – zeker bij jonge daders zonder strafblad.

Een stopgesprek is een preventief middel dat de politie in kan zetten. Het idee is dan om iemand (nog geen verdachte) stevig te confronteren met het strafbare gedrag en de consequenties, in de verwachting dat die dan zijn gedrag gaat aanpassen of de schade zelf oplost.

Uit een stopgesprek kan bijvoorbeeld komen dat deze een schadevergoeding gaat betalen of hulp zoekt voor achterliggende psychische problemen. Daarmee is dan de noodzaak weg om het harde strafrechtelijke traject in te gaan.

Arnoud