Digitale transformatie bevestigt slechts de bestaande patronen die toch echt niet zo lang meer meegaan
De twijfel heeft bij mij toegeslagen. Met best een harde klap eigenlijk. Helemaal zeker weet ik het nog niet, maar steeds vaker denk ik: ik ben helemaal klaar met, wat heet, digitale transformatie. Bij digitale transformatie moet je geloof ik alles wat er in een organisatie is aan processen en producten zo snel mogelijk digitaal maken, volstoppen met data en er vooral nog een paar algoritmes bijdoen voor een nog mooier en hipper resultaat. En ja, uiteraard worden we ons er collectief steeds meer van bewust dat dit nogal wat democratisch-morele vraagstukken oproept, dus we doen het allemaal wel zo verantwoord mogelijk natuurlijk.
Stel nou eens dat dit allemaal voortreffelijk lukt, het verloopt gewoonweg gladjes, mag ik dan toch vragen: oké, en wat heb je nu dan in handen? Iets als een verdataficeerd, verdigitaliseerd en vertechnologiseerd speeltje dat het volle leven zou moeten omvatten, toch? Is het dat wat jij wilt? Ik niet meer. De bestaande realiteit volpompen met digital is verarmend, het voelt als zo’n reductie van wat leven is, het staat zo ver af van wat de oude Grieken zo verheven zouden aanduiden met begrippen als schoonheid en waarheid.
Vanzelfsprekend vind ook ik dat we maatschappelijke opgaven wezenlijk een slag verder brengen met data en technologie. Maar dan moeten we met elkaar wel in een ander frame stappen. Neem Uber – even los van de terechte vraag of je blij moet zijn hoe Uber praktisch uitpakt. Uber is geen met data en techniek slim doorontwikkelde taxi of zo. Nee, gegeven dat een taxi bijdraagt aan het publieke goed mobiliteit, is de oplossing van Uber om mobiliteit op een volstrekt nieuwe wijze te generen waarbij slim gebruikt wordt gemaakt van data en technologie.
Digitale transformatie bevestigt slechts de bestaande patronen die toch echt niet zo lang meer meegaan. Daarom, waar ik voor pleit is om vraagstukken van maatschappelijk organiseren te transformeren in de cóntext van digital. En als je dát digitale transformatie noemt, dan hebben we een deal. Wat is dat dan, een soort Uber bij de overheid? Geloof me, een transitie zoals die naar een circulaire economie pak je dan zó anders aan! Heel kort – veel te kort – gezegd: je faciliteert een platform voor alle relevante partners in de circulaire samenleving en bewaakt als een marktmeester de democratische waarden.
En daarmee zijn het schone en het ware geen vergelegen abstracties, maar liggen ze binnen handbereik. Ook voor overheidsbestuurders.
Het is tijd om de oude Grieken een beetje op te poetsen. Dat lijdt geen twijfel.
