Winkelketens in België, waaronder Carrefour, gaan muziek draaien die door AI is gemaakt, las ik bij Nu.nl. De reden is simpel: AI-muziek zou rechtenvrij zijn, dus dat bespaart de winkels royalties aan SABAM. Ook in Nederland hoor ik geluiden hierover. Zou het werkelijk zo makkelijk zijn?
Muziek in het openbaar spelen bij bedrijven zoals supermarkten is auteursrechtelijk (en nabuurrechtelijk) simpel: dan moet je betalen. In Nederland incasseert SENA de verplichte vergoeding bij dergelijke muziek in het openbaar. Dat dit zo werkt, staat in artikel 7 Wet naburige rechten:
Een voor commerciële doeleinden uitgebracht fonogram of een reproduktie daarvan kan zonder toestemming van de producent van het fonogram en de uitvoerende kunstenaar of hun rechtverkrijgenden worden uitgezonden, openbaar maken door middel van doorgeven via de kabel of langs andere weg, dan wel op een andere wijze openbaar gemaakt, mits daarvoor een billijke vergoeding wordt betaald.
Er valt dus met de uitgevers (platenmaatschappijen, artiesten) niet te onderhandelen; betalen zul je. Wel moet het gaan om een rechthebbende uit een Rome-land (Verdrag van Rome) of een WPPT-land (WIPO Performances and Phonograms Treaty). Dat zijn vrijwel alle landen ter wereld, maar wellicht kun je met goed zoeken een band uit Palau vinden.
Het argument met AI-muziek is grofweg dat hier geen rechthebbende is zodat deze ook niet uit zo’n land kan komen. En dan mist de Wet naburige rechten toepassing.
In februari meldde Sena dat zij dit anders ziet, al zag ik zo snel geen juridische argumentatie afgezien van “het is gewoon een fonogram”. En dat gaat dus niet op als de muziek niet uit een aangesloten land komt.
Mogelijk dat het betoog gaat zijn dat de AI-muziek feitelijk een remix is van bestaand mensenwerk, en daarmee auteursrechtelijk dus te herleiden tot die bronwerken. Vanuit dat perspectief zou nog steeds gewoon betaald moeten worden. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
Arnoud
