De raket met aan boord de James Webb-ruimtetelescoop is zaterdag volgens planning gelanceerd vanaf een Europese lanceerbasis in Frans-Guyana.
Met het apparaat kunnen wetenschappers veel verder de kosmos in kijken dan voorheen mogelijk was. De telescoop moet het antwoord geven op belangrijke vragen die astronomen al tientallen jaren hebben over het ontstaan van het heelal.
Maar eerst duurt het nog een maand om de telescoop naar zijn bestemming te brengen. Dat is het Lagrangepunt 2, een plek in het verlengde van de zon en aarde waar de telescoop een relatief vaste positie kan behouden.
Als de lancering volledig geslaagd is, moet de telescoop die in totaal het formaat van een grofweg een tennisbaan heeft zichzelf uitvouwen in de ruimte. “Dat wordt het ingewikkeldste dat we ooit hebben gedaan”, zei NASA-technicus Mike Menzel eerder over dat proces.
Dat gaat naar schatting in totaal vijf maanden duren. Eerst moet de telescoop nog afkoelen om de infraroodcamera te kunnen gebruiken. Daarna worden de achttien spiegels zo bewogen dat ze als één spiegel van 6,5 meter breed werken.
Het project kostte tot nu toe bijna 10 miljard dollar (8,8 miljard euro) en is al tientallen jaren in ontwikkeling. Er is dus geen ruimte voor fouten. De telescoop is vanwege zijn grootte opgevouwen op de neus bevestigd van de Ariane 5-raket die is gelanceerd.
In deze baan om de zon komt de telescoop te draaien
In deze baan om de zon komt de telescoop te draaien
Foto: NU.nl/Bart-Jan Dekker
Telescoop gaat oeroud licht vastleggen
Pas over ruim een half jaar kunnen we dus de eerste beelden verwachten. Die worden met de infraroodcamera gemaakt, waarmee licht van sterren en sterrenstelsels is te vangen die net na de oerknal zijn ontstaan.
Ook kan de telescoop onderzoeken hoe de atmosfeer van planeten buiten ons sterrenstelsel eruitziet. Dat is weer belangrijk voor het vinden van eventuele sporen van leven.
NASA verwacht dat de telescoop minstens vijf jaar actief blijft. Als daarna blijkt dat de telescoop nog goed werkt, kan de missie met nog eens vijf jaar worden verlengd.
Lancering werd lang verwacht en vaak vertraagd
Er werd lang uitgekeken naar de lancering van de James Webb-ruimtetelescoop, die al sinds 1996 in ontwikkeling is. De telescoop is vernoemd naar voormalig NASA-voorzitter James Webb.
Vroeg in de ontwikkelingsfase bestond het plan om de telescoop in 2007 naar de ruimte te brengen, maar die datum verschoof continu naar een later moment vanwege vele technische problemen en aanpassingen.
