Katy Perry’s Dark
Horse vs. Joyful Noise van Flame
en Marvin Gaye’s You Got To Give It Up vs.
Blurred Lines van Robin Thicke: plagiaat
in muziek komt regelmatig voor. Hoe zit dat auteursrechtelijk?
Muziekstuk
auteursrechtelijk beschermd?
Een liedje is auteursrechtelijk beschermd wanneer het
een eigen, oorspronkelijk karakter
heeft en het persoonlijk stempel van de
maker draagt. Het Europese Hof van Justitie spreekt over een eigen intellectuele schepping. De
originaliteit kan zitten in de tekst van een lied, maar ook in de melodie
(bijvoorbeeld de keuze in modulatie, maten, akkoorden of het gebruik van een
ostinato). De stijl van het liedje (bijv. dance of hiphop) komt niet voor auteursrechtelijke
bescherming in aanmerking.
Publiek domein
Een componist kan gebruik maken van muziek uit het
publieke domein. Deze muziek is niet (langer) auteursrechtelijk beschermd en
kan dus door iedereen gebruikt worden, denk aan de concerten en symfonieën van
bijvoorbeeld Bach, Händel en Mozart. Dit is aan de orde in de zaak tussen DJ
De Jong en DJ Tiësto.
DJ De Jong heeft zijn nummer “Swiwal” naar de
platenmaatschappij van DJ Tiësto gestuurd. De platenmaatschappij geeft aan dat
zijn nummer niet zal worden uitgebracht. Een paar jaar later componeert DJ
Tiësto het nummer “Elements of Life”. Volgens De Jong maakt Tiësto met Elements
of Life inbreuk op de auteursrechten op 8 maten uit Swiwal. De 8 maten uit Swiwal
stemmen echter overeen met de maten uit het nummer Sarabande van Händel. Het tonenschema
van 8 maten van Sarabande behoort tot het publieke domein en DJ De Jong kan
zich dus niet beroepen op auteursrechtelijke bescherming op dat tonenschema. Er
kan dus ook geen sprake zijn van auteursrechtinbreuk door Tiësto.
Inbreuk?
Om te beoordelen of er sprake is van
auteursrechtinbreuk, moet worden beoordeeld of de auteursrechtelijk beschermde
elementen overeenstemmen. Er wordt daarbij bekeken of het ene muziekstuk is
ontleend aan het andere stuk. De overeenstemming kan bijvoorbeeld bestaan in de
frasebouw, structuur, opmatigheid, lengte van de beats of de melodische curve. Als
de overeenstemming is gelegen in elementen die niet auteursrechtelijk beschermd
zijn is er uiteraard geen sprake van inbreuk. Het Hof van Justitie heeft
onlangs de vraag beantwoord of ‘sampling’ van fragmenten is toegestaan. Lees
daarover de blog
die collega Jesse Vermeij heeft geschreven.
Niet alleen de rechter kan worden ingeschakeld om te
beoordelen of een liedje inbreuk maakt, ook de Vaste Commissie Plagiaat (“VCP”)
beoordeelt of er sprake is van plagiaat. Alleen partijen die zijn aangesloten
bij Buma/Stemra kunnen bij VCP terecht voor plagiaatgeschillen. De uitspraken van
de VCP worden gepubliceerd op de website
van Buma/Stemra.
Heeft u vragen over muziekrechten? Neem dan contact op
met Douwe Linders en/of Harmke Lankhorst.
