De strijd tegen illegaal
downloaden is nog lang niet gestreden. Het hof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 6
november jl. dat Ziggo geen identificerende gegevens van haar abonnees hoeft te
verstrekken aan Dutch FilmWorks. De abonnees in kwestie zouden de film ‘The
Hitman’s Bodyguard’ illegaal hebben gedownload. Net als de voorzieningenrechter
oordeelt het hof dat de privacybelangen van de illegale downloaders zwaarder
wegen dan het belang van Dutch Filmworks bij verkrijging van de gegevens.
Handhaving
Rechthebbenden
proberen op allerlei manieren op te treden tegen online piraterij. In Nederland
heeft Stichting Brein bijvoorbeeld afgedwongen dat internet acces providers de
toegang tot torrent-website Pirate Bay blokkeren. Ook treedt Brein regelmatig
op tegen grootschalige uploaders en andere aanbieders die toegang tot illegale
content faciliteren, zoals verkopers van illegale streamingskasten.
De
illegale downloader bleef echter buiten schot. Dat komt onder andere omdat Nederland
pas een downloadverbod kent sinds 2014. De Nederlandse regering was lange tijd
van mening dat illegaal downloaden voor eigen gebruik was toegestaan. In 2014
trok het Europese Hof echter een streep door dit standpunt. Illegaal downloaden,
ook voor eigen gebruik, is niet toegestaan.
Dutch FilmWorks
Inmiddels
zijn we ruim vijf jaar verder en is het rechthebbenden nog niet gelukt met
succes op te treden tegen illegale downloaders. Een eerste poging daartoe is er
dus wel geweest. Na een lange voorbereidingstijd besloot Dutch FilmWorks op
jacht te gaan naar illegale downloaders die de film ‘the Hitman’s Bodyguard’
hadden gedownload.
Om
de illegale downloaders aan te spreken heeft Dutch FilmWorks de hulp nodig van
Ziggo. Ziggo kan de door Dutch FilmWorks verzamelde IP-adressen namelijk koppelen
aan de NAW-gegevens van haar abonnees. Ziggo weigerde echter deze NAW-gegevens
te verstrekken, waarop Dutch FilmWorks naar de voorzieningenrechter Midden-Nederland
stapte.
De
vordering van Dutch FilmWorks tot verstrekking van de NAW-gegevens van de
(vermeende) inbreukmakers werd afgewezen. De rechter oordeelde dat het
privacybelang van de downloader zwaarder diende te wegen en dat Dutch FilmWorks
haar handelswijze (nog) beter moest concretiseren. In een kritische noot bij
de uitspraak sloten collega Douwe Linders en ik
af met de vraag of in hoger beroep ook aan deze hoge zorgvuldigheidsnorm zou worden
vastgehouden.
Hoger beroep
Ja,
is het antwoord. Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft besloten dat Ziggo geen identificerende
gegevens van haar abonnees hoeft te verstrekken. Bij de grondrechtelijke
belangenafweging oordeelt het hof dat de privacybelangen van Ziggo-klanten zwaarder
wegen dan de bescherming van het eigendom en het recht op een effectieve
rechtsbescherming van Dutch FilmWorks. De belangen van de Ziggo-klanten zijn na
afgifte van de persoonsgegevens onvoldoende gewaarborgd, aldus het hof.
Het
hof stelt nog wel vast dat de gevraagde gegevens door Dutch FilmWorks niet op een
andere doeltreffende wijze kunnen worden verkregen en dat Ziggo haar klanten
ook informeert over de eigen aansprakelijkheid bij ongeoorloofd gebruik. Dat
weegt echter niet op tegen de belangen van de Ziggo-klant.
Voor
deze klant is op basis van het actiebeleid van Dutch FilmWorks onvoldoende
inzichtelijk wat hij kan doen als hij niet de inbreukmaker is, maar door een
ander die de internetaansluiting heeft gebruikt. Het risico bestaat daardoor
dat een Ziggo-klant met een maatregel wordt geconfronteerd, voordat hij in
staat is het gebruik van de internetaansluiting te onderzoeken.
Ook
wordt Dutch FilmWorks kwalijk genomen dat (nog steeds) niet duidelijk is welk
bedrag zij gaat vorderen aan schade of gemaakte kosten. In de media zijn
verschillende bedragen genoemd van € 150 tot vele honderden euro’s. Dutch
FilmWorks heeft zelf aangegeven geen punitieve sancties op te leggen maar wel
schade en onderzoekskosten te verhalen. De gevolgen van de verstrekking van
persoonsgegevens door Ziggo zijn volgens het hof nog steeds niet goed in te
schatten.
Verder
wordt in overweging genomen dat de schade die Dutch FilmWorks lijdt per een
individuele downloader zeer gering is. De film is voor bedragen variërend van €
2,50 tot € 13,99 legaal te bekijken.
Doeltreffende voorzieningen?
Of
dit leidt tot een juist evenwicht tussen de verschillende grondrechten is
twijfelachtig.
De
schade voor Dutch FilmWorks is uiteraard per individueel geval gering, maar in
zijn geheel heeft zij een groot belang bij verkrijging van de gegevens. Bovendien
is al vastgesteld dat Dutch FilmWorks in deze situatie ook geen ander geschikt
middel toekomt om de inbreukmaker aan te spreken.
Dat
de hoogte van de schade in het kader van de verstrekking van NAW-gegevens een relevante
rol speelt, lijkt mij onjuist. Dit zou in een later stadium mogelijk een punt
van discussie kunnen zijn tussen de betreffende inbreukmaker en Dutch FilmWorks.
De
hoge zorgvuldigheidsnorm in eerste aanleg wordt desondanks door het hof in
stand gehouden. Het privacyrecht van de piraat lijkt hiermee te zijn verheven
tot een absoluut recht. Het arrest is niet alleen een grote tegenvaller voor de
filmdistribiteur, maar ook voor andere rechthebbenden die willen optreden tegen
online piraterij.
Cijfers
Onlangs
publiceerde het EUIPO nog een rapport over
inbreuken op online auteursrechten in de EU. Digitale piraterij is in de
periode 2017-2018 weliswaar afgenomen ten opzichte van de periode daarvoor,
maar het blijft een groot probleem. De gemiddelde internetgebruiker in de
Europese Unie had gemiddeld 9,7 keer per maand toegang tot illegale content.
Nederland komt net boven dit gemiddelde uit.
