Een viral TikTok-video waarschuwt voor een man die zich bij concerten in Nederland seksueel zou misdragen tegenover jonge fans. Dat meldde RTL Nieuws vorige week. De beelden verdwenen van social media na ingrijpen van de politie, en velen vroegen aan mij: mag dat, zo’n waarschuwing?
Uit het artikel:
Volgens de dame in deze video duikt de man geregeld op bij concerten van vrouwelijke artiesten. Foto’s van hem worden via groepschats en op social media gedeeld zodra hij ergens wordt gezien, zodat anderen hem kunnen herkennen. In de reacties overheerst steun voor de waarschuwing. “Concerten moeten een veilige plek zijn”, schrijft iemand. Een ander: “We moeten elkaar helpen en dit soort gedrag tegengaan.”
Een paar dagen later werd de video op verzoek van de politie verwijderd, al legt het artikel niet uit wat daar de grondslag voor was en of het echt een verzoek was dan wel een bevel.
Hoofdregel is natuurlijk dat iedereen video’s mag plaatsen om informatie of meningen te delen (informatievrijheid). Daar zitten grenzen aan, en bij strafbare uitingen mag de politie dan handhavend optreden. Maar waar ze fysieke uitingen (spandoeken, boeken) in beslag kan nemen hangende het onderzoek, is dat bij online uitingen iets lastiger.
Er is natuurlijk artikel 54a Wetboek van Strafvordering, dat bepaalt dat een hostingpartij of platform notice and takedown moet doen bij strafbare uitingen, na melding van de politie. Iets preciezer: als ze de uiting niet weghalen, kunnen ze zelf vervolgd worden en dan horen we bij de strafrechter wel of de uiting strafbaar was.
Het artikel suggereert dat de plaatser van de video zelf aangesproken is. Anders had er denk ik wel gestaan “TikTok heeft de video verwijderd”. En nou ja, vragen staat vrij, toch?
Maar nee, vaste lezers weten dat de politie niet vrij mag vragen tenzij er een wettelijke bevoegdheid tot vorderen onder ligt. Althans, als het gaat om een vraag waarbij de grondrechten “in meer dan geringe mate” in gevaar komen. Aanbellen en vragen “heeft u wat gezien van het ongeluk op de hoek” is dus prima, maar vragen “wilt u die poster van uw raam halen want die achten wij strafbaar” is een stuk complexer.
We kunnen de video nu niet meer terugzien om zelf te speculeren of sprake was van smaad. Daar hint het artikel onderaan wel op:
Johan, de vader van de man in kwestie (naam bij de redactie bekend), vertelt aan RTL Nieuws zijn kant van het verhaal. Volgens hem is zijn zoon doelwit geworden van een lastercampagne. “Wij hebben aangifte gedaan van smaad en laster.”
Wat ik precies moet met de observatie dat “zijn zoon twee meter [is] en vinden mensen dat vervelend”, weet ik niet.
Arnoud
