Een lezer vroeg me:

De drone van de buurman hangt soms minutenlang stil boven ons terras en maakt een irritant zoemend geluid. Laatst schrok mijn postduif tijdens het uitvliegen van de drone en is ertegenaan gevlogen, waardoor het apparaat neerstortte en beschadigd raakte. Nu stelt de buurman mij aansprakelijk voor de schade aan zijn drone. Ben ik inderdaad verantwoordelijk voor wat mijn duif heeft gedaan, of had hij daar helemaal niet mogen vliegen?

Allereerst: het is juridisch onduidelijk of een drone boven terrein van de buren mag zijn. Art. 5:21 lid 3 BW bepaalt dat je geen bezwaar mag maken tegen vliegtuigen boven je grond, maar onduidelijk is of een drone ‘vliegt’ in de zin van dat artikel. De aparte droneregels voor kleine drones verbieden ook niet het vliegen op andermans terrein.

In 2017 werd een man veroordeeld tot schadevergoeding voor het met de luchtbuks neerhalen van een irritante drone op zijn terrein. Die schade werd wel gematigd omdat de buurman óók onrechtmatig bezig was, maar daarbij woog zwaar dat de drone een camera had en daardoor de privacy schond. Een stuk speelgoed zonder camera is daarmee wezenlijk anders.

Maar dan de hoofdvraag. Je duif vliegt tegen een drone en die gaat stuk. Hiervoor moeten we artikel 6:179 BW van stal (pardon, til) halen, en onder juristen is dat berucht vanwege de dubbele ontkenning:

De bezitter van een dier is aansprakelijk voor de door het dier aangerichte schade, tenzij aansprakelijkheid (…) zou hebben ontbroken indien hij de gedraging van het dier waardoor de schade werd toegebracht, in zijn macht zou hebben gehad.

In gewone taal: als hoofdregel ben je aansprakelijk voor alle schade die je dier aanricht (“risico-aansprakelijk”). Het maakt daarbij niet uit of je had kunnen ingrijpen. Zoals bij de postduif: die vliegt uit zichzelf, de vluchtlijn is zuiver toeval maar er is wel schade door ontstaan. Dus betalen.

Die dubbele ontkenning komt neer op “De bezitter is niet  aansprakelijk als hij de gedraging van het dier in zijn macht zou hebben gehad en bewust zou hebben toegelaten”. Als je hond uit schrik een overvaller bijt, ben je niet aansprakelijk want dat zou je ook niet zijn als je dan het commando “bijt hem” had gegeven – binnen de kaders van noodweer. Hier gaat dat niet op: bewust je duif een drone laten aanvallen is geen noodweer.

En ja, ik weet dat je een duif niet kunt dresseren om aan te vallen (Skinner’s experiment daargelaten). Rond 2016 experimenteerde de Nederlandse politie met roofvogels om drones te onderscheppen, maar dat heeft tot niets geleid.

Arnoud