Meta lijkt zijn AI-systemen ook op data van Europese gebruikers te gaan trainen. Dat meldde Tweakers enige tijd terug. Het bedrijf beroept zich daarbij – natuurlijk – op de AVG-grondslag van gerechtvaardigd belang. De AP vindt dat dat niet mag, haar Europese collega’s van wel (in principe). Hoe zit dat nu?

In het nieuwe privacybeleid van Meta wordt op diverse plekken verwezen naar de mogelijkheid om AI te trainen op gebruikerscontent. Dat gaf vele gefronste wenkbrauwen, onder meer omdat Meta hier geen toestemming voor vraagt maar alleen een opt-out aanbiedt.

Juridisch klopt dat: Meta beroept zich op de AVG-grondslag van gerechtvaardigd belang, en daarbij hoef je nou net geen toestemming te vragen. Wel moet je dan een recht van bezwaar gunnen (art. 21 AVG). Een betrokkene moet dan “met zijn specifieke situatie verband houdende redenen” aandragen, die evalueer je en dan besluit je of je wellicht de verwerking beter kan staken.

Nee, dat is geen echte opt-out. Die bestaat eigenlijk alleen bij verwerking voor marketingdoeleinden (art. 21 lid 2), en dit kennen we als het schuifje bij tracking en cookies. Meta heeft dus formeel de juiste keuze gemaakt binnen haar proces, want wat zij doet is geen verwerking voor direct marketing.

Maar mag dat überhaupt, deze grondslag inroepen voor het gebruiken van persoonsgegevens om een AI mee te trainen? Nee, aldus onze eigen AP: dat is een “zuiver commercieel belang”, geen “belang waarvan we in de maatschappij vinden dat het door het recht beschermd moet worden.” Vaste lezers weten dat ik dit onzin vind: ondernemen is een grondrecht en dus een rechtens beschermd belang.

Wat niet betekent dat het dus mág, want bij gerechtvaardigd belang hoort een afweging. Zo zien de Europese toezichthouders (verenigd in de EDPB) het ook: in principe moet dit kunnen, maar je moet wel een goede belangenafweging hebben, zo vat ik het maar even samen. Daarbij weegt zwaar wat mensen redelijkerwijs mochten verwachten. Gezien de ophef bij Meta kun je daar dus wel vraagtekens bij stellen.

(Voor de fijnproevers, ik zou wel eens een analyse willen zien waarom hergebruik voor statistische doeleinden via doelbinding art. 5(1)(b) jo. 89 AVG niet opgaat. Ik snap dat dit bij scrapen van andermans website niet kan, maar het is Meta haar eigen eerste kkverwerking.)

Arnoud