Onlangs was er in Zwolle commotie over een vader die een gesprek met de school van zijn dochter wilde opnemen, zo bracht het ND onlangs. De school weigerde gesprekken te voeren als hij dat zou doen. En dat is een pijnpunt dat velen zullen herkennen.
De zaak kwam bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) die eind januari uitspraak deed. De samenvatting van de klacht is recht voor z’n raap:
Klager klaagt erover dat het schoolbestuur instemt met het besluit van de schooldirecteur om geen gesprek met hem aan te gaan, vanwege de uitdrukkelijke wens van klager om een geluidsopname van het gesprek te maken.
De discussie over als burger of consument gesprekken opnemen met bedrijven of instanties loopt al een hele tijd. Dat is niet strafbaar, ook niet als je het niet meldt. Maar organisaties verweren zich er vaak toch tegen, bijvoorbeeld door zoals hier te stellen dat ze dan het gesprek niet wensen te voeren.
Nou kan dat – de privacy van de betrokken medewerkers is óók een grondrecht – maar een onderbouwing daarvan kom ik maar niet tegen. De vader had wél een verhaal:
Klager hecht eraan een gesprek op te nemen, zodat hij op een later moment terug kan luisteren wat er is gezegd, ter ondersteuning van zijn herinnering. Het kunnen terugluisteren van een gesprek schept duidelijkheid voor alle betrokken partijen en kan bijdragen aan het opbouwen en behouden van vertrouwen in elkaar.
Cynisch als ik soms ben, vrees ik dat “schept duidelijkheid en bouwt en behoudt vertrouwen” in angstgedreven organisaties ongewenst is. In een gesprek kun je informeel iets zeggen dat dan opgepakt wordt als formele toezegging of harde belofte. Achteraf op schrift zetten wat je éigenlijk wilde toezeggen is dan comfortabeler.
De school had ook een argument:
Het opnemen van gesprekken tussen ouders en medewerkers van de school past niet bij de wijze waarop de school gesprekken wil voeren met ouders. Het getuigt volgens de school niet van vertrouwen en samenwerking en komt het gevoel van veiligheid niet ten goede. … Wanneer een gesprek wordt opgenomen, brengt dit een bepaalde sfeer mee. De gespreksdeelnemers zullen, bewust of onbewust, minder vrijuit spreken.
Ook waren er zorgen over het openbaar worden van de opnames, waar de vader al van had aangegeven dat zéker niet te doen.
De argumenten van de school zijn echter algemeen. De LKO bepaalt echter dat de argumenten specifiek over dát gesprek moeten gaan. Waarom is dit onderwerp te gevoelig, waarom komt hier de privacy van de medewerker in het geding of worden de belangen van de leerling in kwestie onevenredig geschonden.
De school had dus niet met enkel deze algemene woorden mogen weigeren het gesprek te voeren. Ook wordt het ze verweten geen beleid te hebben:
De Commissie merkt tot slot op dat van een professionele onderwijsinstelling mag worden verwacht dat zij, gelet op de maatschappelijke ontwikkelingen, rekening houdt met en voorbereid is op de wens van ouders om gesprekken op te nemen en dat zij daar zorgvuldig en concreet onderbouwd mee omgaat.
Veel scholen zijn daar al, en ik juich dat ook zeer toe. De wens om duidelijkheid en behouden van vertrouwen zie ik als een zeer legitieme. Maar inderdaad moet je hier beleid over maken zodat je categorieën kunt onderscheiden. Een gesprek over je eigen kind opnemen voelt ergens anders dan een gesprek over het functioneren van de leerkracht die tegenover je zit. Dán kan dat veel eerder overkomen als aanvallen (“en we nemen het op ook mannetje”), dus dat zou ik als leerkracht weigeren.
Meelezende ouders, heeft jullie school beleid over opnemen van oudergesprekken?
Arnoud
