Een lezer vroeg me:
Ik ben bezig met academische papers uit mijn vakgebied naar Notebook LM te uploaden, om daar mooie audiosamenvattingen van te maken in podcast vorm. Initieel voor mezelf, maar ze zijn vaak zo goed dat ik overweeg ze te publiceren. Kom ik dan in (auteursrechtelijke) problemen?
NotebookLM is een onderzoeks- en annotatietool van Google Labs, die bekend werd door haar unieke manier van informatie presenteren: in een podcast. Van Vernieuwenderwijs:
Anders dan tools die al langer beschikbaar zijn, wordt hierbij de tekst niet letterlijk opgelezen: de tekst wordt in een podcast verwerkt, waarin een mannelijke en vrouwelijke stem in dialoog gaan over de informatie. Daarbij komt niet alleen de letterlijke inhoud naar voren, maar worden tussendoor ook nog eens reflectie vragen gesteld en soms zelfs een grapje gemaakt. Dit maakt het niet alleen nog realistischer, maar wellicht ook een stuk prettiger om naar te luisteren.
Uiteraard vindt het auteursrecht er wat van dat een werk (zoals een paper) wordt omgezet naar een ander formaat. We komen dan in de problematiek van de samenvattingen: is het samenvatten en bespreken van andermans werk een inbreuk op het auteursrecht?
Dit probleem bestaat al langer, maar was altijd wat marginaal. Samenvattingen zijn bijvoorbeeld populair onder studenten, maar worden dan gratis gedeeld of in een grijs circuit verhandeld. Bovendien bevatten die meestal geen lappen brontekst, en dan ontloop je al snel het auteursrecht.
AI-gegenereerde podcasts zitten dichter bij de bron, hoewel ik niet vaak zie dat ze letterlijk stukken uit een artikel oplezen. En zeker gezien het format van een dialoog verwacht ik niet dat je hier snel 1-op-1 kopieerwerk tegenkomt. Bovendien is er dan ook nog het citaatrecht: een relevant stukje bron overnemen omdat je daar commentaar op geeft is gewoon toegestaan.
Wie het wil proberen: hier is een podcast over mijn artikel “Een Onuitlegbaar Recht” uit het Tijdschrift voor Internetrecht (over art. 86 AI Act, het recht van uitleg). Ik hoor in die tien minuten veel gebabbel over het onderwerp maar zou dit zeker niet een voordracht van mijn artikel noemen.
Er is wel nog een ander punt: AI-analyse van bronbestanden noemen we in het auteursrecht “tekst- en data mining” en dat is toegestaan tenzij het auteursrecht nadrukkelijk is voorbehouden. Bij online gepubliceerde artikelen moet dat in een machine-leesbare vorm gebeuren, en het probleem daarbij is dat er geen standaard is om dat te doen (zonder standaard is niets machine-leesbaar). Dus vooralsnog is dat geen struikelblok.
Arnoud
