Een lezer vroeg me:
Ik ben een kleine ondernemer. Recent heb ik een online cursus gekocht, waarvan de inhoud me zó tegenviel dat ik anderen er voor wilde waarschuwen. Daarop kreeg ik een mail van de cursusaanbieder dat ik de voorwaarden had geschonden en €150 boete moet betalen voor iedere dag dat die review nog online staat. Kan dat zomaar?
Een boetebeding in algemene voorwaarden kán op zich, zeker in een zakelijke overeenkomst. (Bij consumenten is meestal niet haalbaar.) De rechter kan boetes matigen, bijvoorbeeld als er geen totaal maximum bij staat of als de bedragen excessief zijn voor de overtreding.
Meestal worden boetes verbonden aan specifieke plichten, zoals geheimhouding schenden, het werk hinderen of medewerkers van de wederpartij in dienst proberen te nemen. Daar is op zich weinig mis mee, en je kunt er in principe vrij over onderhandelen.
Hier wordt de boete verbonden aan iets dat in principe los staat van de overeenkomst, namelijk klagen over de overeenkomst. Letterlijk verboden is dat niet, maar toch verwacht ik dat de rechter dit zal vernietigen als onredelijk bezwarend. Daarvoor zijn twee redenen:
- Er is geen redelijke grond om zo’n verbod op te nemen. Dit heeft niets te maken met de kwaliteit van het werk of daarmee samenhangende afspraken.
- Een klacht of recensie (binnen het legale en fatsoenlijke) betreft een uiting in het algemeen belang. Daarmee wordt een grondrecht van de klant geschonden.
Probleem is natuurlijk dat dit geen zekerheid is, en dat je dus naar de rechter zou moeten om hier een uitspraak over te krijgen. Daar kan ik alleen tegenover stellen dat ik eigenlijk nog nooit heb gezien dat er zakelijk werd geprocedeerd over zo’n recensie-boete.
Arnoud
