Interessante discussie op het KPN-Communityforum:

Al vier jaar handel ik in iPhones. Ik koop deze o.a. in via Marktplaats en verkoop ze vervolgens via mijn website. Sinds dit jaar zie ik echter een nieuwe ontwikkeling: steeds vaker worden iPhones geblokkeerd via Mobile Device Management (MDM), bijvoorbeeld wanneer het bijbehorende krediet niet is betaald of wanneer de toestellen tijdens transport zijn gestolen. [Mag dat?]

KPN verduidelijkt in een eerste reactie dat dit inderdaad kan wanneer iemand een toestel aanschaft in combinatie met een toestelkrediet, en dan niet volledig het krediet aflost. En een populaire truc is zo’n abonnement met toestelkrediet afsluiten en snel de telefoon verpatsen (want nieuw/zo goed als nieuw), daarna hopen dat de deurwaarder je niet vindt.

De maatregel is dus vanuit KPN te begrijpen, maar wel frustrerend voor de koper. Want die denkt een nieuwe iPhone te kopen tegen een marktconforme prijs, maar merkt dan een maand of wat later dat deze geblokkeerd is. Natuurlijk, ga maar terug naar de verkoper, maar die was dus al verstopt voor de deurwaarder van KPN.

Kun je als koper iets tegen KPN doen? De eerste vraag is dan of je als koper eigenaar van de telefoon bent geworden. Veel mensen zeggen dan nee, want de verkoper was nog geen eigenaar – het abonnement was nog niet afbetaald. Maar zo simpel is dat niet: niet ieder goederenkrediet is huurkoop. Bij die laatste geldt dat je pas na de laatste termijn eigenaar wordt. Maar wie iets koopt met de afspraak “betalen in 24 termijnen” is wel degelijk eigenaar zodra die het ding krijgt. Koop is koop, ongeacht wanneer je betaalt.

In 2014 bepaalde de Hoge Raad nog dat een abonnement met gratis telefoon “in beginsel” een koop op afbetaling is. Dit vooral voor de duidelijkheid in de praktijk. Telecomproviders mogen bewijzen dat zij wat anders hadden bedacht, maar hebben dan meer nodig dan kleine lettertjes. Een duidelijk als “lease” aangemerkt abonnement zou bijvoorbeeld genoeg zijn.

Dus stel iemand kocht op afbetaling en verkoopt door. Die moet dan nog steeds afbetalen natuurlijk, maar was wel eigenaar bij de verkoop en mócht dus doorverkopen. De koper is dan eigenaar geworden, en KPN heeft geen grondslag om bij diegene de telefoon te blokkeren.

Het is mogelijk dat de provider een eigendomsvoorbehoud opneemt: pas na volledige afbetaling wordt je eigenaar. Maar dat is niet altijd genoeg. Wie te goeder trouw van een onbevoegde koopt, wordt beschermd (art. 3:86 jo 3:11 BW). Daarvoor is wel expliciet nodig dat je niet wist en niet behoorde te weten dat de verkoper onbevoegd was.

Als handelaar die iPhones opkoopt, is dus het minste dat je kunt doen vrágen of het toestel afbetaald is. Ik zit natuurlijk lekker cynisch in mijn juridische ivoren toren, maar zou dan de vraag hebben waarom iemand überhaupt een nog-nieuw-in-doos iPhone gaat doorverkopen aan een handelaar. Waarom kocht je die dan?

Let op dat het dus niet echt uitmaakt wat in de voorwaarden van KPN staat (zij noemen het een consumentenkrediet trouwens, en ik zie geen eigendomsvoorbehoud). Het gaat erom waar de koper op mocht vertrouwen.

Arnoud