Spinning, Zumba, BodyPump, FunXtion: een killer body
verkrijgen kan via specifiek ontwikkelde trainingsprogramma’s. Vaak registreert
het bedrijf de programma’s als merk en geeft aan sportscholen of
fitnessinstructeurs licenties om de merken en programma’s te gebruiken. Op die manier
kan het bedrijf optreden tegen derden die het merk zonder licentie gebruiken. Het
gevaar bestaat dat het relevante publiek het merk als een algemene aanduiding
gaat gebruiken (“Laten we gaan spinnen, zumba’en
of bodypumpe
n”), waardoor het woord niet meer als merk wordt gezien. De
merkhouder moet dan ook actief optreden tegen inbreukmakers, om zogeheten
verwatering te voorkomen. In deze blog zet ik wat Nederlandse procedures over fitnessmerken
op een rijtje.

Spinning
Mad Dogg heeft spinning bedacht: een fietsfitnessprogramma
waarbij onder een leiding van een sportinstructeur wordt getraind op
indoorfietsen (onder begeleiding van muziek). Spinning is in 2000 als merk
ingeschreven. Spinning is in zekere mate beschrijvend voor het fietsprogramma,
het verwijst namelijk naar ronddraaiende pedalen. 

In de loop van de jaren is het relevante publiek spinning gaan
zien als een generieke aanduiding van de sportactiviteit waarvoor het merk is
ingeschreven. Er is geen andere term dan ‘spinnen’ geschikt om de sport te
benoemen. In 2014 oordeelt
het Europese merkenbureau (EUIPO) daarom dat spinning geen geldig merk is en
vervallen moet worden verklaard. Spinning zou een gangbare benaming zijn
geworden door nalaten van Mad Dogg. Mad Dogg had geen redelijke inspanningen
gedaan om haar merk te bewaken, terwijl dit gemakkelijk kon. Mad Dogg kon
immers sommatiebrieven sturen naar partijen die ten onrechte het merk spinning gebruiken.
Mad Dogg ging in hoger beroep en kreeg gelijk.
Het EUIPO had namelijk alleen de eindgebruikers van fitnessapparaten als het
relevante publiek genomen, terwijl zij ook rekening had moeten houden met de
perceptie van beroepsmatige klanten op de markt. Voorlopig zijn de spinning-merken
dus nog geldig.

Spinning vs Spin for Life
Feit is dat het merk spinning een zeer gering onderscheidend
vermogen heeft. Dit speelt een rol bij de vraag of een ander teken dat gebruik
maakt van het woord spinning of spin inbreuk maakt op de merkrechten van Mad
Dogg.

In 2013 kwam Mad Dogg op tegen het Benelux-depot Spin for
Life voor een ‘sportief spinningevenement
ten behoeve van het goede doel
’. Hoewel de diensten in grote mate
soortgelijk zijn, is er volgens het hof
Den Haag
geen sprake van verwarringsgevaar tussen Spinning en Spin
for Life. Dit komt omdat de merken uiterst gering qua gelijkenis zijn en Spinning
slechts zeer gering onderscheidend vermogen heeft.

Zumba
Zumba Fitness biedt latin
dance
fitnessprogramma’s aan onder het merk Zumba. Zumba werkt met
gecertificeerde instructeurs die lid kunnen worden van het Zumba Instructor
Network. Zumba Fitness sluit met haar instructeurs een overeenkomst waarin
staat hoe de instructeurs de merken mogen gebruiken. Na beëindiging van de
overeenkomst tussen Zumba Fitness en een instructeur gebruikt de instructeur de
Zumba-merken nog steeds (onder andere in de handelsnamen Zumba Holland
Groningen en Zumba Holland). Dit gebruik levert volgens het hof
Den Haag
merkinbreuk op: er bestaat namelijk verwarring(sgevaar) dat
de instructeur nog steeds lid is van het Zumba Instructor Network en dat zijn
fitnessprogramma’s met toestemming van Zumba Fitness worden aangeboden.

BodyPump 
Les Mills ontwikkelt fitnessprogramma’s, al dan niet in
combinatie met muziek, met specifieke kenmerken en een eigen merken (zoals
BodyPump en Sh’Bam). De programma’s/trainingen worden periodiek vernieuwd. Les
Mills verstrekt via tussenpersonen licenties aan sportscholen/fitnessbedrijven
om de fitnessprogramma’s te kunnen doceren en reclame te kunnen maken. Een
voormalig licentienemer van Les Miss biedt een fitnessprogramma aan onder de
naam ‘Pump’.

Volgens de ex-licentienemer zouden de Bodypump-merken hun
onderscheidend vermogen hebben verloren, omdat het publiek Body Pump als
soortaanduiding is gaan gebruiken. De ex-licentienemer heeft echter geen
reconventionele nietigheidsvordering ingesteld. De rechtbank moet daarom
uitgaan van de geldigheid van de merken.

De rechtbank
Den Haag
 overweegt dat  het onderscheidend vermogen van de Bodypump-merken
gering is, omdat de onderdelen algemeen
en (in zekere mate) beschrijvend zijn. Het gedeelte ‘body’ is algemener dan
pump, en tot zekere hoogte beschrijvend voor fitness(lessen). Het refereert aan
het doel van fitness: het lichaam (body)
fit houden. ‘Pump’ kan verwijzen naar aspecten van fitness/krachttraining,
bijvoorbeeld het oppompen van de spieren. Het verband is minder sterk dan bij
body.

Er bestaat een
aanzienlijke overeenstemming tussen Bodypump en Pump: het woord pump is
identiek. Partijen bieden gelijke diensten aan en het publiek zou kunnen menen
dat de door de ex-licentienemer Pump-fitneslessen van Les Mills afkomstig zijn,
met toestemming (onder licentie) van Les Mills worden aangeboden of dat er op
een andere manier een economische band bestaat tussen de ex-licentienemer en
Les Mills. Dat de Bodypump-merken een gering onderscheidend vermogen hebben,
doet daar onvoldoende aan af.

Ook het gebruik
van Sh’Beng levert merkinbreuk op: de klank en woordbeeld (mede door de
apostrof) is nagenoeg identiek aan het merk Sh’bam. Het onderscheidend vermogen
van het merk Sh’bam is aanzienlijk, de diensten zijn identiek en er is een
grote mate van overeenstemming, waardoor verwarringsgevaar is aangenomen.

FunXtion
FunXtion
ontwikkelt een fitnessconcept (de FunXtion methode). Zij biedt fitnesscentra
een ontwerp voor (her)inrichting van een deel van het fitnesscentrum, opleiding
voor hun instructeurs, programma’s die in de vorm van een handleiding worden
geleverd en promotiemateriaal. Na beëindiging van de licentieovereenkomst
gebruiken de partijen de term ‘Funxtion Outdoor’. Hiermee wordt volgens de
rechtbank
Den Haag (vzr.)
inbreuk gemaakt op de merkrechten van FunXtion. Tussen
FunXtion en ‘Outdoor Funxtion’ bestaat auditief, visueel en begripsmatig een
aanzienlijke gelijkenis. ‘Outdoor’ verwijst naar buitenactiviteit en is
beschrijvend voor buiten sporten. ‘Funxtion’ is het dominante element en dat is
identiek aan het merk Funxtion (met het onderscheidende element X). Er is
daarom sprake van verwarringsgevaar.

High Five
High Five verzorgt
o.a. bedrijfsfitness op bedrijfslocaties bij haar (corporate) klanten. HIIT45 heeft HIGH45 als merk gedeponeerd. High45
is gericht op de sporter die in 45 minuten een high intensity interval training
(HIIT) krijgt.
High45 is een chique en strak ingerichte
club/studio, waarbij de muziek zorgvuldig is gekozen, met kleedkamers waar
mensen verzorgingsproducten en handdoekjes kunnen pakken, een shop-in-shop
“Cold Pressed Juice”, high-end interieur en professionele (eigen) fotografie
voor marketing en public-relationsactiviteiten.

De rechtbank
Den Haag (vzr.)
oordeelt dat High Five en High45 auditief sterk en
visueel in redelijke mate overeenstemmen. Beide beginnen met ‘high’ en bij de
uitspraak van ‘fourtyfive’ ligt het accent op het eindcijfer ‘five’. Ook
begripsmatig is er aanzienlijke overeenstemming omdat ‘high45’ een knipoog
lijkt te maken naar de uitdrukking ‘high five’. Volgens de rechter zal het
publiek bij High45 niet gelijk denken dat 45 verwijst naar de trainingsduur en
zal men bij ‘high’ niet denken aan high-end trainingen. Al met al meent de
rechter dat er sprake is van verwarringsgevaar.

Vragen?
Voor vragen over fitnessconcepten of sportmerken neem contact op met Douwe Linders en/of Harmke Lankhorst.

Source