“Het weefsel van de werkelijkheid brokkelde af”, aldus de Britse acteur Tessa Coates toen ze de iPhone-foto bekeek waarop ze een trouwjurk paste. Niet zonder reden – klik op de thumbnail om haar foto te bekijken. Coates kijkt in drie spiegels, en in elke spiegel staan haar handen anders. Wat betekent dat, vroegen velen mij, voor de bewijskracht van foto’s?
Apple Insider legt uit:
Coates was moving when the photo was taken, so when the shutter was pressed, many differing images were captured in that instant as the camera swept over the scene, since it was a panoramic photo capture. Apple’s algorithm stitches the photos together, choosing the best versions for saturation, contrast, detail, and lack of blur.
Het achtergrondartikel van PetaPixel gaat meer in op de details. De kern is dat een foto dus al lang niet meer is dan een registratie van het licht dat op de sensoren valt, maar dat met allerlei technieken het beeld wordt aangepast om zo goed mogelijk te passen bij wat we verwachten van een camera.
Een heel extreem voorbeeld kwam dit voorjaar in het nieuws toen bleek dat Samsung’s camera bij detailfoto’s van de maan gewoon een andere afbeelding van de maan erin zet zodat het mooier lijkt. Samsung omschreef dit als “effectively remove noise and maximize the details of the moon to complete a bright and clear picture of the moon”, maar voor mij is een rondje uitknippen en een eerder gemaakte superfoto erin schuiven toch iets anders. Dat gezegd hebbende: het is en blijft een foto van de maan.
Ook de foto van Coates hierboven is in zoverre echt dat ze echt zo stond en dat die spiegels echt die reflectie gaven. Het zijn alleen drie verschillende reflecties die nu samen op de foto stonden.
Betekent dit nu dat we voortaan foto’s het raam uit kunnen doen in het bewijsrecht? Welnee. Juristen zijn conservatief – we luisteren ook nog steeds naar getuigen, ondanks dat er gebouwen gevuld kunnen worden met onderzoeken die aantonen hoe onbetrouwbaar die zijn en hoe foutgevoelig het afnemen van een verhoor kan zijn.
Het komt in de praktijk zeer zelden voor dat serieus getwijfeld wordt aan de echtheid van documenten zoals foto’s. Het wordt regelmatig geopperd, maar in Nederland accepteert de rechter geen argumenten van het soort “foto’s kunnen eenvoudig gemanipuleerd dus daarom mag u niet naar deze foto kijken”. De vraag is: waaruit blijkt dat déze foto is gemanipuleerd. Het aantal vonnissen waarin daadwerkelijk serieus zulke manipulatie aan de orde is, is volgens mij op éen hand te tellen (en dan bedoel ik niet binair tellend, grapjassen).
De discussie gaat vrijwel altijd over wat het bewijs impliceert. Wat betekent deze clausule, wat gebeurt er op deze foto, laat deze log echt een inbraak zien? Vaak zijn feiten voor meerdere interpretatie vatbaar. Iemand steekt zijn hand op – vraagt hij aandacht, gaat hij slaan, weert hij af? Die discussie verandert niet omdat de iPhone foto’s aan elkaar weeft voor een mooier beeld.
Arnoud
