ChatGPT, Reddit en Roblox moeten voldoen aan de Europese Digital Services Act, meldde Tweakers onlangs. Iets preciezer: ChatGPT geldt nu als zeer grote onlinezoekmachine, en Reddit en Roblox zijn aangemerkt als zeer grote onlineplatforms. Vooral voor Ome Sjet zal dat forse impact hebben.
Een zeer groot online platform of VLOP is de term uit de DSA voor een platform dat 45 miljoen actieve gebruikers kent. Voor zoekmachines is de afkorting VLOSE. Het idee achter dat getal is dat het makkelijk meetbaar is, meer niet. Hiermee kun je dan makkelijk vaststellen of er “risico’s voor de samenleving [zijn] die qua reikwijdte en impact verschillen van die van kleinere platforms”:
Zodra het aantal actieve afnemers van een onlineplatform of actieve afnemers van een onlinezoekmachine, berekend als een gemiddelde over een periode van zes maanden, een aanzienlijk deel van de bevolking van de Unie bereikt, kunnen de systeemrisico’s van het onlineplatform of de onlinezoekmachine een onevenredige impact in de Unie hebben.
De kwalificatie van OpenAI’s dienst ChatGPT als zoekmachine verbaast misschien. Het is eerst en vooral een dienst waarmee je teksten en afbeeldingen laat maken. Maar ChatGPT kan daarbij ook het web afstruinen en relevante informatie in die teksten betrekken. En dan kom je bij deze definitie:
een tussenhandeldienst die gebruikers de mogelijkheid biedt zoekopdrachten in te voeren om zoekacties uit te voeren op in beginsel alle websites of alle websites in een bepaalde taal, op basis van een zoekopdracht over eender welk onderwerp in de vorm van een trefwoord, een gesproken verzoek, een frase of andere input, en die resultaten in eender welk formaat oplevert met informatie over de opgevraagde inhoud;
De definitie lijkt geschreven voor klassieke diensten waar je een mooie set termen opgeeft en passende resultaten terugkrijgt. Maar “schrijf een rapport over kwantumcryptografie, betrek bronnen en maak geen fouten” als prompt voldoet aan de definitie van “andere input” en de dienst gaat dan ook werkelijk zoeken.
Een kwalificatie als online platform (VLOP) had voor ChatGPT niet gekund. Daarvoor is namelijk nodig dat de dienst
op verzoek van een afnemer van de dienst, informatie opslaat en verspreidt bij het publiek, tenzij (…)
De dienst ChatGPT is immers besloten, chats worden hooguit in ondergeschikte gevallen gedeeld met derden. Vergelijk dat met Reddit waar alle discussies juist in principe openbaar zijn.
Het voelt gekunsteld: ChatGPT is gepositioneerd als een chatbot, niet als een zoekdienst. Maar volgens OpenAI zelf had de zoekdienst “approximately 159.1 million average monthly active recipients in the European Union”. En “active recipient” is de DSA term voor “mensen die zoekopdracht gaven”. Ter vergelijking: Google komt tot 768,9 miljoen bij datzelfde criterium (uitgesplitst naar ingelogde en losse gebruikers).
ChatGPT is óók een GPAI-systeem onder de AI-verordening. Handhaving van die twee wetten gaat (sinds de AI Omnibus Act) in een hand door de Commissie. De belangrijkste extra eis voor aanbieder OpenAI is nu dat zij een risicobeoordeling moet doen van systeemrisico’s rond haar dienst, waarbij chatverslaving en aanmaken van desinformatie er dan direct uitspringen.
Wat mag van jullie OpenAI als eerste gaan aanpakken?
Arnoud
