Welke renners zitten bij elkaar in de kopgroep? En hoeveel seconden voorsprong hebben ze op het peloton? Dit soort statistieken die je op tv ziet, komt van de ICT-leverancier NTT. Zij meten zóveel dat het rekenmodel met dezelfde nauwkeurigheid als experts kan voorspellen wie dit jaar de Tour de France wint. Spoiler: Tadej Pogacar en Primoz Roglic maken een goede kans.
De Tour de France begint komende vrijdag met een etappe in Kopenhagen en is natuurlijk weer wekenlang live te volgen op televisie. NTT zorgt dat informatie van elke renner vrijwel zonder vertraging wordt geregistreerd, zodat kijkers thuis de recentste informatie zien.
Het geheim van deze registratie bevindt zich onder de zadels van de wielrenners. Je moet op tv goed kijken, maar dan zie je ze wellicht iets uitsteken: kleine USB-stick-achtige trackers, niet groter dan twee vingers. Die meten hoe snel de renner fietst en waar hij zich bevindt.
Een netwerk van sensoren
Die informatie wordt eens per seconde vastgelegd en doorgestuurd. En dat op plekken in Frankrijk waar het niet alleen heel druk is met renners, teams en toeschouwers, maar waar überhaupt nauwelijks mobiele dekking is. Een lastige operatie, vertelt Rob Webster. Hij is bij NTT verantwoordelijk voor analytische en digitale platforms.
“De sensoren vormen een apart netwerk”, zegt hij. “Via de dichtstbijzijnde motor of auto wordt het signaal opgevangen en doorgestuurd naar een vliegtuig of helikopter die boven de etappe hangt. Daarna wordt de informatie doorgestuurd naar een fysieke locatie, waar de relevante data wordt gesplitst en verwerkt.”
Maar met alleen metingen van locaties en snelheid is de kous nog niet af. Ook andere data, zoals weersomstandigheden en hellingpercentages op de parcours, worden in de informatie meegenomen. Zo vormt zich een zo compleet mogelijk beeld van de koers.
Niet alleen tv-zenders profiteren van alle statistieken. Ook deelnemende ploegen krijgen de informatie aangeleverd, zodat ze daar eventueel op kunnen anticiperen tijdens de koers.
NTT werkt sinds 2015 met Tour-organisatie ASO samen. Het doel was destijds om meer jongeren naar het wielrennen te trekken. De digitalisering rondom de Tour heeft daar bij geholpen, zegt Webster. Niet alleen met statistieken op tv, maar ook met beelden op sociale media en bijvoorbeeld de app die met augmented reality aantoont hoe de hoogteverschillen in een etappe zijn.
Sowieso moet de wielrennerij mee met de tijd. “Fans zijn sport de laatste jaren op een andere manier gaan beleven”, zegt de NTT-topman. “Ook bij F1 en voetbal zie je de laatste jaren veel meer analyse en uitleg in beeld. Met visualisaties en statistieken kunnen we in één oogopslag duidelijk maken wat er aan de hand is en hoe het speelveld eruitziet.”
Wie gaat er winnen?
Van alle deelnemers van de Tour de France worden complete profielen samengesteld op basis van eerdere uitslagen die bij de wielerbond UCI bekend zijn. “Hier bouwden we een complex model omheen waarin alles staat wat een renner kan”, zegt Webster. In het model worden de renners vervolgens met elkaar vergeleken. “Daarbij kijken we ook naar de complexiteit van een etappe. Waar wordt er geklommen, waar zitten de sprints, hoe lastig is het parcours?”
Vervolgens wordt een voorspelling gemaakt van een mogelijke Tour-winnaar. Dit jaar wijzen de NTT-modellen Pogacar aan als grootste kanshebber voor de eindzege, gevolgd door Roglic.
Maar wie weet eindigt er tóch een Nederlander in de gele trui. “De computer kan inmiddels net zo nauwkeurig voorspellen als een journalist of een andere expert”, zegt Webster. “Maar sommige dingen zijn niet te voorspellen. We willen niet de lol weghalen uit de sport, want soms zijn de mooiste overwinningen van mensen die we nooit hadden verwacht.”
