Op praktisch iedere website
die je bezoekt, kom je ze tegen: cookiemeldingen. Vaak klik je zonder er
uitvoerig over na te denken op ‘accepteren’ of ‘weigeren’ (of soortgelijke
buttons) en vervolg je je browse-avontuur. En, uiteraard begrijp je wel ongeveer
hoe cookies werken. Maar wat er precies achter de schermen gebeurt, wat de vele
mogelijkheden van cookies zijn en wat (juridisch) toelaatbaar is, blijft toch
vaag.. Herken je jezelf hierin? In een aantal verschillende blogs, geef ik
antwoord op al je vragen. Met vandaag het tweede onderdeel: welke soorten
cookies zijn er en wat doen ze?
Inleiding
Waar ik in mijn vorige blog
sprak over ‘cookies’ als algemene term, omschrijf ik nu welke soorten cookies
en aanverwante technieken bestaan en wat zij precies doen. Alle soorten cookies
en aanverwante technieken hebben een gemeenschappelijke deler, namelijk het
opslaan van informatie uit bepaalde informatieaanvragen. En dit is handig (en
soms essentieel) om verschillende redenen, lazen
we in mijn vorige blog. Maar, welke soorten cookies zijn er, en
wat doen ze? Dat leg ik deze week uit.
First en third party cookies
Cookies worden geplaatst door
een website met bijhorend domein. Wanneer cookies worden geplaatst door de
website die de bezoeker rechtstreeks bekijkt, wordt ook wel van ‘first party
cookies’ gesproken. Deze cookies dienen te worden onderscheiden van ‘third
party cookies’, die worden geplaatst door een website van een derde. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan een blog, waarop een YouTube-filmpje is geplaatst. Het gebruik
van third party cookies is in dat geval wenselijk voor YouTube; zij wil immers ook
statistieken kunnen bijhouden van filmpjes op websites van derden. Maar, er
zijn ook bezwaren; het gebruik van third party cookies levert immers ook veel
onduidelijkheden op voor de websitebezoekers. Zij kunnen immers vaak niet achterhalen
welke cookies er door welke derde partijen worden geplaatst, met alle gevolgen
van dien.
Een party, maar onduidelijk of dit een ‘First’ of ‘Third’ party is..
Functionele, statistische en
trackingcookies
Cookies kunnen tevens
onderscheiden worden in de doeleinden waarvoor zij gebruikt worden. Aangezien
er talloze namen en omschrijvingen rondslingeren op het internet, maak ik
slechts een onderscheid in drie (algemene) soorten
cookies: functionele, statistische en trackingcookies. Functionele cookies zijn
zoals de naam al weggeeft functioneel van aard en zien bijvoorbeeld op het
onthouden van het feit dat je ingelogd bent. Statistische cookies geven de
websitehouder inzicht in het bezoek en/of gebruik van de website. Tracking
cookies worden gebruikt om het gedrag van bezoekers te monitoren, bijvoorbeeld
voor het bieden van gerichte en/of persoonlijke advertenties. Waar de eerste
twee categorieën vaak als onschuldig worden bestempeld, doet de laatste doorgaans
de wenkbrauwen fronsen. Aan de hand van tracking cookies, kunnen websitehouders
behoorlijk wat van je te weten komen. En dat heeft natuurlijk veel gevolgen
voor de privacyrechten van websitebezoekers.
Klassieke- en sessiecookies
Ook belangrijk, is het
onderscheid tussen ‘klassieke’ cookies en sessiecookies. Beide komen feitelijk
op hetzelfde neer, in die zin dat zij tekstbestandjes zijn die staan opgeslagen
op het apparaat van de websitebezoeker en werken tot het moment van
verwijdering. Klassieke cookies behelzen een vervaldatum (welke ook zo ver in
de toekomst kan zijn dat de cookies in beginsel oneindig blijven werken) en
werken ook bij sluiting van een browser door tot die datum. Sessiecookies
hebben geen vervaldata, wat maakt dat deze altijd vervallen bij sluiting van de
browser. Waar klassieke cookies kunnen worden gebruikt voor veel verschillende
doeleinden (denk aan statistische doeleinden, maar ook aan tracking), worden sessiecookies
doorgaans gebruikt voor functionele of technische doeleinden (denk aan het
onthouden van je winkelmandje), of ter ondersteuning van andere cookies.
Beacons
Er zijn talloze technieken die
vergelijkbaar zijn met de hiervoor omschreven cookies en dezelfde doeleinden
worden gebruikt. Een zeer populaire techniek zijn de zogeheten ‘Web beacons’,
oftewel kleine afbeeldingen of stukjes codes die worden ingesloten in een
HTML-document zoals een website of email. Beacons worden op het internet
gebruikt onder vele namen als ‘pixel tags’, ‘web bugs’, ‘javascript tags’ en
‘tracking bugs’, en worden hoofdzakelijk gebruikt voor trackingdoeleinden. Waar
bij cookies tekstbestandjes worden aangemaakt, worden bij beacons slechts pakketjes
aan informatie naar de webserver gestuurd, wanneer deze geladen worden. Beacons hebben
het voordeel dat zij niet domeingebonden zijn, waardoor informatie gemakkelijk centraal
verzameld kan worden (zij kunnen bijvoorbeeld allemaal linken naar een bepaalde
webserver). Dit maakt het analyseren van data een stuk gemakkelijker voor de
partij naar wie de beacons leiden. Vooral websitehouders met meerdere
subwebsites, zoals Facebook, maken gebruik van beacons.
Web Storage
Ook bestaan er cookies die
zijn gebaseerd op HTML5. Dit is een relatief jonge programmeertaal, die het
internet, en daarmee ook de gebruikmaking van cookies een stuk efficiënter
heeft gemaakt. HTML5-cookies, ook wel ‘Web Storage genoemd’, maken, in
tegenstelling tot klassieke cookies, niet bij iedere informatieaanvraag
automatisch verbinding met de webserver. Zij werken daardoor een stuk
efficiënter, wat de performance van websites ten goede kan komen. Verder kunnen
HTML5-cookies veel meer informatie opslaan dan klassieke cookies; tot wel 10mb,
waar klassieke cookies maar 4kb aan informatie kunnen opslaan. HTML5-cookies
worden onderscheiden in localStorage en sessionStorage, waarbij geldt dat de
eerste vergeleken kan worden met de eerder besproken klassieke cookie en de
laatste met sessiecookies.
Supercookies en Evercookies
Tot slot, wordt op het
internet ook vaak gesproken over ‘Supercookies’ en ‘Evercookies’. Supercookies maken
gebruik van specifieke technologieën (zoals Adobe Flash en HTML 5) om bezoekers
op ‘unieke wijze’ te identificeren en zo op verschillende apparaten zeer
efficiënt te tracken. Evercookies maken gebruik van verschillende hiervoor
omschreven technologieën die op verschillende locaties worden opgeslagen en
zijn zo zijn geprogrammeerd dat zij bezoekers kunnen identificeren, zelfs nadat
zij (bijvoorbeeld) hun cookies hebben verwijderd. Er wordt in dat kader ook wel
gesproken over ‘zombie cookies’. Evercookies zouden zelfs zo efficiënt zijn, dat
mensen op het doorgaans zeer anonieme TOR-netwerk te tracken zouden zijn..
Tot zover mijn tweede blog
over cookies. In volgende blogs, zal ik meer uitleg verschaffen over onder meer
het juridisch kader van cookies en verschaf ik tevens meer duidelijkheid over
hoe cookies gebruikt worden om websitebezoekers te identificeren. Heb je in de
tussentijd vragen of opmerkingen over het bovenstaande of ben je op zoek naar
(uitgebreider) advies ten aanzien van cookies? Neem dan contact op met Mike
Landerbarthold en/of Thomas van Essen. Wij helpen u uiteraard graag verder.
https://www.solv.nl/weblog/cookies-part-2-welke-soorten-cookies-zijn-er-en-wat-doen-zij/21783
