Alexandra van Huffelen | Beeld: De beeldredaktie, Lex Draijer
D66’er Alexandra van Huffelen (Leiden, 1968) studeerde bestuurskunde en bleef dat werkveld in haar carrière grotendeels trouw. De laatste jaren was ze onder meer wethouder van Rotterdam (2010-2014), algemeen directeur van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf Amsterdam (2014-2020) en staatssecretaris Financiën (2020-2022).
U bent sinds 10 januari dit jaar staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering, een functie die valt onder het ministerie van BZK. U vervult een coördinerende rol. Hoe moeten we deze voor ons zien?
“Veel collega’s in het kabinet zijn bezig met digitalisering. Dit kabinet wil dit verantwoord en samen doen. Mijn taak is richting geven en daarnaast zorgen voor een kader, een normering. Welke systemen gebruiken we bij de overheid en kopen we in, aan welke veiligheidseisen moeten ze voldoen? In een wat bredere context gaat het ook over vragen hoe we omgaan met big tech, privacy, datagebruik, het fundament van de grondrechten, de publieke waarden, mensenrechten. Daar zijn ook Europese regels voor, waarvan ik moet zorgen dat ze in Nederland worden toegepast zowel binnen de overheid als bij bedrijven.”
“Het is goed om strakker met elkaar af te spreken aan welke regels we ons houden.”
Bent u niet bang dat ICT-beleid versnipperd blijft, verspreid als het thema is over verschillende departementen?
“Digitalisering zit in het hart van elk beleidsterrein. Iedereen heeft ermee te maken. Tegelijkertijd is het goed om strakker met elkaar af te spreken aan welke regels we ons houden. Het is bijvoorbeeld heel moeilijk om als kleinere gemeente precies te bepalen welk systeem oké is. Het is handiger om samen aanbestedingsregels op te zetten zoals we al hebben gedaan. Zodat je als gemeente veilig een computersysteem kunt aanschaffen. Jarenlang was het vrijheid blijheid. Daarmee hebben we ons toch in de vingers gesneden.”
Van Huffelen is geen ICT-mastodont, zoals partijgenoten Kees Verhoeven en Marietje Schaake, wier namen voor deze post ook rondzoemden. Als staatssecretaris van Financiën, belast met toeslagen en douane, ervaarde ze wel hoe belangrijk ondersteunende processen zijn.
“Ik heb meegenomen uit mijn vorige portefeuille dat het ingewikkeld is voor veel burgers om zaken te doen met de overheid, te moeten interacteren. Ongeveer 20 procent van de Nederlanders vindt digitale zaken moeilijk, en dan gaat het niet alleen om laagopgeleiden of ouderen maar over een brede groep. Voor veel mensen is de wereld echt ingewikkeld en wij moeten ze steun bieden.”
iBestuur Congres 2022
Dat sluit aan bij het thema van het iBestuur Congres 2022: digitalisering en de menselijke maat. Een goede keus?
“Jazeker. De menselijke maat is een onderwerp dat voor wat mij betreft niet voorop genoeg kan staan. Voor goed beleid en goede wetten is het niet alleen nodig na te denken over wat het voor mensen betekent, maar moet je ze er daadwerkelijk bij betrekken. Ervoor zorgen dat mensen het kunnen meemaken, dat het doenbaar is. Dat is de les die we geleerd hebben van uitvoeringsorganisaties en parlementaire ondervragingen. Dat je niet alleen luistert aan het begin van een traject, maar voortdurend toetst: doet deze wet nog steeds iets voor de mensen voor wie hij bedoeld is?”
Hoe moet je dat doen, burgers betrekken bij beleid en wetten?
“Met burgerpanels bijvoorbeeld. Bij de toeslagenaffaire was een ouderpanel betrokken dat voortdurend meekeek of dat wat bedacht was wel werkte. Ook binnen de portefeuille digitalisering wil ik blijven toetsen.”
Alexandra van Huffelen op iBestuur Congres 2022
Op 14 september vindt het iBestuur Congres 2022 plaats in de Fokker Terminal in Den Haag. Met een actueel plenair programma en interessante sprekers als staatssecretaris Alexandra van Huffelen zal die dag haar werkprogramma toelichten.
Het iBestuur Congres 2022 is dé gelegenheid waar iBestuurders uit overheid, onderwijs en wetenschap, en IT-sector elkaar op locatie ontmoeten en spreken.
Net als vorig jaar organiseren we het weer in hybride vorm. Toen waren zo’n 250 personen op locatie en bijna 900 mensen online aanwezig.
Dit is een verkorte versie van het interview dat iBestuur had met staatssecretaris Alexandra van Huffelen. Het hele interview is te lezen in iBestuur Magazine #43 dat 1 juli 2022 is verschenen.
