Een lezer vroeg me:
De website Have I Been Pwned heeft van de FBI 630 miljoen wachtwoorden ontvangen. Deze wachtwoorden werden volgens de website aangetroffen na de inbeslagname van meerdere apparaten van een verdachte. Het doet mij raar aan dat de politie zo ‘gestolen’ data deelt met een private partij. Kan dat in Nederland?
Als je het zo algemeen stelt, doet het inderdaad raar aan. De politie treft iets aan (spullen of data) bij een verdachte in het kader van een strafrechtelijk onderzoek, en geeft die dan onderhands aan zomaar een private partij.
Dat zou zo algemeen niet kunnen in Nederland. Als de politie zaken in beslag neemt, dan worden die of teruggegeven, of verbeurd verklaard. In dat laatste geval wordt de Staat er eigenaar van (art. 9 Strafrecht) en gewoonlijk worden ze dan verkocht. Zaken die op zichzelf verboden zijn (bijvoorbeeld vuurwapens) worden juist vernietigd. Er is dus geen formele route om die spullen zomaar aan iemand mee te geven.
Hier is het echt niet zomaar, HIBP is een maatschappelijk initiatief van grote bewezen waarde dat al lange tijd samenwerkt met de FBI om de maatschappij veiliger te maken. In 2021 maakte HIBP-initiatiefnemer Troy Hunt bekend een samenwerking met de FBI opgezet te hebben waarbij de dienst wachtwoorden uploadt en Hunt ze ontsluit via zijn zoekdienst. De FBI noemde dit toen een “belangrijke publiek/private samenwerking”.
Ook in Nederland kunnen dergelijke constructies worden opgezet. Waarborgen zijn dan wel nodig, zoals het afschermen van de wachtwoorden vergelijkbaar met hoe HIBP dat doet. De AVG is precies hier dan niet relevant, omdat de FBI alleen de wachtwoorden deelt (“Pwned Password”) en niet gebruikersnaam/wachtwoord combinaties. Een wachtwoord an sich kan ik niet als een persoonsgegeven zien.
Arnoud
