Zeven Nederlandse IT-bedrijven gaan samenwerken om een alternatief te vormen voor de grote Amerikaanse cloudpartijen die nu de markt domineren. Dat meldde NRC woensdag. Het gaat om technische standaardisatie voor data-soevereniteit, en wederzijdse garanties voor elkaars verplichtingen naar klanten.
NRC vat het bekende verhaal nog eens kernachtig samen:
Sinds Trump opnieuw aan de macht is in de Verenigde Staten wordt veel gepraat over de noodzaak om digitaal onafhankelijker te worden. De politieke wens om minder te leunen op de grote Amerikaanse techspelers is sterk, maar in de praktijk komt daar nog weinig van terecht. Overheden en bedrijven zijn bang voor verstoringen in hun dienstverlening als ze overstappen naar kleinere aanbieders. Of zien op tegen de technische complexiteit van zo’n transitie.
Een zeer recente gids van de Dienst ICT Uitvoering (DICTU) introduceert een hulpmiddel om digitale soevereiniteit bij de inkoop door het Rijk te toetsen. Maar het kernprobleem blijft: niemand in Nederland, of zelfs Europa, is van het niveau Microsoft of Amazon. En dus ben je duurder en kom je minder goed uit de verf in je inschrijving.
Met deze serie afspraken ontstaat in feite een groot samenwerkingsverband met meer slagkracht. Een verboden kartel is dit niet, als ik het juridisch bekijk. Doel van de samenwerking is niet partijen buiten te sluiten of de prijzen kunstmatig te verhogen. Het gaat om wat de mededingingswet (artikel 6 lid 3) noemt:
verbetering van de productie of van de distributie of tot bevordering van de technische of economische vooruitgang, mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt, (…).
Standaardisatie op open standaarden is wat in het jargon precompetitief heet: daar wordt niet op geconcurreerd, iedereen kan daar hetzelfde gebruiken.
De werkelijke issue zit dieper, ik citeer weer NRC:
De bedrijven denken er met hun samenwerking voor te kunnen zorgen dat meer werk in Nederland blijft. Jurgen de Jong, verantwoordelijk voor de cloudtak van KPN: „We zien dat soevereiniteit vaak nog geen onderdeel is van aanbestedingen. Terwijl het hier gaat om strategische waarde: kennisopbouw in Nederland, grip op data en continuïteit.” Baauw: „Je kunt allemaal voor je eigen taartpunt gaan, of samen de taart groter willen maken.”
En dat is natuurlijk de kern. Inkoop van ict, zeker bij de overheid, hoort soevereiniteit te benadrukken. Maar momenteel is dat juridisch nog ongeregeld.
Arnoud
