De publieke omroepen de AVROTROS
en de KRO-NCRV ontvingen beide recent een boete van respectievelijke €10.000,–
en €20.000,–. De boetes werden opgelegd door het Commissariaat voor de Media
(CvdM). Volgens het CdvM hadden beide omroepen zich schuldig gemaakt aan het
uitzenden van reclame in hun media-aanbod. Binnen de programma’s zijn
(vermijdbare) reclame-uitingen op grond van de Mediawet in beginsel verboden.

De Mediawet is zowel van
toepassing op de commerciële als de publieke omroepen. Voor de publieke omroepen
gelden echter striktere regels omdat deze omroepen deels gefinancierd worden
door de overheid. Waar in het media-aanbod van commerciële omroepen vaak wel
(sluik)reclame is opgenomen in de uitzendingen, is dit dus bij de publieke
omroep in beginsel verboden.

Vermijdbare uitingen

In artikel 2.89 lid 1 sub b
Mediawet is de bepaling over vermijdbare uitingen opgenomen. Concreet staat er
dat het media-aanbod van de publieke omroepen geen vermijdbare uitingen mag
bevatten die tot gevolg hebben dat de afname van producten of diensten wordt
bevorderd. Van een vermijdbare uiting is dus sprake als een publieke omroep namen
of merken overdreven en overdadig in een programma noemt of in beeld brengt.

De
bepaling over vermijdbare uitingen dient volgens het CvdM de
non-commercialiteit en de onafhankelijkheid van de publieke omroepen te
waarborgen. De programma-inhoud en commercie moeten daarom duidelijk van elkaar
zijn gescheiden. Om deze doelstellingen te waarborgen kan handhavend optreden
door het CdvM wenselijk zijn. In dit geval heeft dat geleid tot een boete voor de
AVROTROS en de KRO-NCRV.

 

Uitzendingen Gorts
Wijnkwartier

In de uitzendingen van 9 en 16
juni 2018 is presentator Ilja Gort in het programma ‘Gorts Wijnkwartier’ te
zien in een T-shirt met de opdruk ‘Grape Angel’. Dit T-shirt blijkt verkocht te
worden in de eigen webshop van Ilja Gort. Volgens het CvdM duidt dit op een
specifieke aanprijzing van het product binnen de uitzending waardoor sprake is
van een vermijdbare uiting.

Over de uitzending van 9 juni
oordeelt het CvdM dat de AVROTROS gemotiveerd heeft betoogd dat het T-shirt op
dat moment nog niet werd verkocht in de webshop. De omroep had dus
redelijkerwijze niet kunnen weten dat het T-shirt door de presentator zelf werd
verkocht. De omroep heeft om die reden destijds geen maatregelen kunnen
treffen. Dit is anders ten opzichte van de uitzending van 16 juni. Het T-shirt
was op dat moment wel verkrijgbaar waardoor sprake is van een overtreding van
artikel 2.89 Mediawet.  

Uitzending Jinek

In het programma ‘Jinek’ werd
tijdens de uitzending van 19 juli 2018 met Erland Galjaard uitvoerig gesproken
over een fitnessapparaat. Het aangeprezen apparaat, waarvan eveneens een
filmpje getoond werd, blijkt een product van de vrouw van Galjaard te zijn. KRO-NCRV
stelt dat zij niet op de hoogte was dat het fitnessapparaat van een bepaald
merk was. De redactie stelt dat, vanwege het dagelijkse karakter van de
talkshow, zij niet in staat is om alsmaar een grondig onderzoek te doen naar alle
producten in het programma. Zodra in de live-uitzending duidelijk werd dat het
om een merkproduct ging, heeft presentatrice Eva Jinek het onderwerp spoedig afgekapt,
aldus de KRO-NCRV.

Het Commissariaat gaat niet
mee in dit standpunt. De redactie heeft de plicht om na te gaan of het
gebruikte materiaal geen commercieel product of merk omvat. De beelden waren voorafgaand
aan de uitzending door de redactie uitgekozen waardoor de redactie een reële
mogelijkheid heeft gehad om de herkomst van deze producten te onderzoeken. Ook
de KRO-NCRV overtreedt daarmee artikel 2.89 Mediawet.

Beleid

Het Commissariaat heeft de
laatste jaren een toenemend aantal overtredingen geconstateerd en heeft daarop
besloten strenger te gaan handhaven. De publieke omroepen zijn hier in de zomer
van 2018 per brief over geïnformeerd door het CvdM. Ondanks deze waarschuwing
zijn dus al twee overtredingen bestraft.

https://www.solv.nl/weblog/boetes-vanwege-reclame-in-programma-jinek-en-gorts-wijnkelder/21773