Via Reddit:
Ik ben in de winkel geweest om naar vloeren te kijken. Ik heb geen contact gehad met verkopers. De volgende dag heb ik een mail gestuurd of het mogelijk is om staaltjes mee naar huis te nemen voor de twee vloeren waar we in geïnteresseerd zijn. Ze hebben me gebeld dat ze ze klaarleggen en we hebben een dag afgesproken waarop ik die kon ophalen in de winkel. [Via gemailde plattegronden] heeft hij een berekening gemaakt, en twee offertes toegezonden op basis daarvan. Daar zaten wat fouten in waar we mailcontact over hebben gehad. De staaltjes hebben we terug gebracht naar de winkel, wederom geen gesprek met de verkoper of advies. Een paar dagen later heb ik een van de offertes via e-mail geaccepteerd.
De consumentkoper wil nu annuleren omdat hij toch een ander type vloer nodig blijkt te hebben. De vraag is dan of hier sprake is van een koop op afstand, omdat je dan zonder verder gedoe van de koop af kunt (binnen de 14 dagen, wat zo is).
Natuurlijk, het begon in een fysieke winkel maar dat maakt voor de regels van koop op afstand niet uit. In de Richtlijn waar dit alles uit komt, staat immers:
Die definitie dient ook situaties te bestrijken waarin de consument de verkoopruimten alleen bezoekt om informatie over de goederen of dienst te vergaren, terwijl vervolgens de onderhandelingen over en de sluiting van de overeenkomst op afstand plaatsvinden.
Ik zie wel hoe het verhaal (kijken, stalen ophalen, per mail plannen, offerte via mail, daarna onderhandeling) past in deze omschrijving. Maar laten we even beginnen met de definitie zelf. De wet definieert “koop op afstand” (art. 6:230g BW) als:
de overeenkomst die tussen de handelaar en de consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend gebruik wordt gemaakt van een of meer middelen voor communicatie op afstand
Er staat hier dus “tot en met het moment van sluiting uitsluitend communicatie op afstand” maar gezien die tekst uit de Richtlijn mag je dus initieel vrijblijvend contact in de winkel negeren. Dan blijft dus over “we mailden over plattegronden en ontwerp en kregen toen een offerte gemaild” en dat is allemaal “communicatie op afstand”.
De winkel lijkt dat ook te denken, want men citeert de bevestiging van de bestelling met daarin:
“Met uw aanbetaling bevestigt u dat u de bestelde producten persoonlijk hebt gezien in een showroom. U verklaart hiermee afstand te doen van het herroepingsrecht voor koop op afstand en akkoord te gaan met de bijgevoegde algemene voorwaarden.”
Deze tekst doet juridisch echter niets: bevestigen dat je de producten hebt gezien, is immers irrelevant bij de vraag of je op afstand hebt gekocht. Ook kun je helemaal geen afstand doen van je herroepingsrecht, behalve bij online games en content. Ik vermoed dat men bedoelde “U heeft de producten fysiek gezien in de showroom. U begrijpt dan ook dat dit geen koop op afstand is.” Wat dus ook niet klopt.
De online communicatie is begonnen door een mail van de consument met de plattegronden. Daarna kwam een ontwerp en een offerte, en is er discussie gevoerd waarna men in de mail akkoord gaf. Dit raakt aan de vraag of sprake is van een “georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand”.
Die term doet wellicht denken aan mooi opgezette webshops (met een specifieke bestelknop), maar het gaat niet perse enkel om technische systemen. In haar richtsnoeren uit 2021 geeft de Europese Commissie aan dat het vooral gaat om het contrast met “incidenteel”:
Het is echter niet nodig dat de handelaar een complexe organisatie, zoals een online-interface, opzet voor verkoop op afstand. Ook eenvoudiger regelingen, zoals het bevorderen van het gebruik van e-mail of telefoon voor het sluiten van overeenkomsten met consumenten, zouden aanleiding geven tot de toepassing van de vereisten van de richtlijn consumentenrechten.
Het is dus zeker mogelijk dat je met uitsluitend emailcommunicatie een koop op afstand kunt sluiten (bijvoorbeeld in deze zaak). De vraag is daarbij vooral of dit gebruikelijk is voor de winkel. Uit het verhaal maak ik op dat dit redelijk achteloos werd gebracht, wat voor mij wijst op een standaard actie. “Laten we het even per mail uitwerken” is volgens mij niet heel gek in 2025.
Arnoud
