Met een online gebiedsverbod willen burgemeesters de openbare orde handhaven. Beel: Shutterstock
Dwangsom
Als mensen op internet oproepen tot rellen in hun gemeenten willen burgemeesters een dwangsom op kunnen leggen die deze mensen moeten betalen als ze doorgaan met hun online oproepen. Dijksma probeerde dit al 2021 in de aanloop naar een demonstratie tegen coronamaatregelen, maar zij werd teruggefloten door de bestuursrechter. Ze mag in hoger beroep van de raad en gaat dat ook doen. “Ik wil meer jurisprudentie. Deze situatie vraagt om landelijke wetgeving en om houvast voor burgemeesters in een tijd dat oproepen tot geweld ook online worden gedaan. Stel ons in staat om bij online dreiging ook online de openbare orde te kunnen handhaven.”
APV
Burgemeester Gerritsen van Almelo, tevens vicevoorzitter van de G40, heeft optreden tegen een online aangejaagde ordeverstoring opgenomen in een APV-bepaling. ‘Het gaat hier niet ontnemen vrije meningsuiting, maar om het bewaren openbare orde’, legt hij de Kamerleden uit. Volgens hem moeten we onder ogen zien dat het in elkaar schuiven van beide werelden het noodzakelijk maakt dat er ‘handelingsruimte’ komt. “Er is een wettelijke basis nodig.” Zijn huidige APV heeft die basis niet en is ook niet rechterlijk getoetst.
Er is geen sprake van een digitale openbare orde.
Vrijheid van meningsuiting
Critici zijn bezorgd dat de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt als mensen weten dat ze een dwangsom opgelegd kunnen krijgen. Dijksma wil de vrijheid van meningsuiting echter helemaal niet aantasten, stelt ze. “Iedereen mag vertellen dat de gemeente Utrecht verschrikkelijk beleid voert en dat je daartegen in opstand moet komen.” Kantelpunt is volgens haar dat er soms oproepen zijn die ‘in hun aard’ een voorbode zijn van het verstoren van de openbare orde. “En dan gaat het niet meer om de vrijheid van meningsuiting.”
Digitale openbare orde
Volgens burgemeester Gerritsen van Almelo is er geen sprake van een digitale openbare orde. “Er is alleen de openbare orde en die wordt ook vanuit het digitale domein bedreigd.” Hij wijst erop dat burgemeesters er niet zijn om straffen uit te delen, maar om de orde te bewaken. ‘En dan is een wettelijke basis geven voor een online gebiedsverbod het snelste.’ De burgemeesters blijven in verbinding, maar willen geschikte instrumenten ‘om de angel op voorhand uit de discussie te halen’.
Lees een uitgebreid verslag op Binnenlands Bestuur
