Op het darkweb worden al jaren handleidingen voor pedofielen gedeeld waarin staat hoe zij te werk moeten gaan om kinderen te misbruiken. Al in 2018 werd gesproken over een verbod op het bezitten of delen van zo’n handboek, maar tot nu toe is dat nog niet strafrechtelijk geregeld.
Uit onderzoek van RTL Nieuws bleek in 2018 dat een handleiding van bijna duizend pagina’s al ruim tien jaar rondgaat op het afgeschermde deel van het internet. Het leidde tot bezorgdheid in de Tweede Kamer. Maar in 2019 zei toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus dat het zogenoemde ‘pedohandboek’ volgens zijn juristen niet in strijd is met de wet.
Onbegrijpelijk, vond Marcel Jeninga, oprichter van stichting Strijd Tegen Misbruik. Hij reed met een uitgeprinte versie van het handboek naar Den Haag en gaf het aan Jeroen van Wijngaarden van de VVD. Die diende toen een motie in om de documenten te verbieden. Die motie werd vervolgens door de gehele Kamer aangenomen.
Grapperhaus maakte er vervolgens alsnog werk van om de handleiding expliciet strafbaar te stellen. In juli 2020 werd een wetsvoorstel voorbereid, dat in december vorig jaar naar de Tweede Kamer werd verstuurd.
‘Komst van verbod duurt veel te lang’
Twee jaar later is er niets veranderd. Dat betekent dat het nog steeds niet strafbaar is om een ‘pedohandboek’ in het bezit te hebben en ook niet om het te delen. Het Openbaar Ministerie vergeleek het in 2018 met het bezitten van handleidingen om bommen te maken. Dat is ook niet strafbaar.
Volgens Jeninga duurt het veel te lang voordat het handboek is verboden. “Het moet per direct worden afgeschaft”, zegt hij. “Ik loop hier al vier jaar mee rond. Waarom moet het zo lang duren? Dat is mij echt een raadsel.”
Een nieuwe wet neemt nu eenmaal veel tijd in beslag, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. “Je moet het voorstel eerst schrijven. Vervolgens moet de tekst langs de Raad van State en daarna moeten die opmerkingen weer verwerkt worden. Binnenkort zal de Tweede Kamer erover in debat gaan.”
Dat gebeurt waarschijnlijk begin juli, vlak voor het zomerreces. Het debat staat met potlood op de agenda, dus de doorgang is nog onzeker. “De definitieve agenda voor die week wordt pas vlak van tevoren opgesteld”, laat de perswoordvoering van de Tweede Kamer weten. “Daar valt nu nog niks over te zeggen.”
Het dossier over het ‘pedohandboek’ (het wetsvoorstel heet officieel Strafbaarstelling voorbereidingshandelingen seksueel misbruik met kinderen) ligt inmiddels bij minister Dilan Yesilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid). Zij neemt het wetsvoorstel over van Grapperhaus. Dat betekent dat het voorstel niet van tafel is geschoven sinds de wisseling van de ministers, benadrukt de woordvoerder van het ministerie.
Partijen lijken voor strafbaarstelling
Begin dit jaar reageerden politieke partijen al positief op het wetsvoorstel. In een verslag van de commissie van het ministerie van Justitie en Veiligheid zeggen leden van de VVD-fractie dat “alles op alles” moet worden gezet om seksueel kindermisbruik tegen te gaan. Ook GroenLinks en D66 staan achter het strafbaar stellen van de handboeken.
Ook leden van de ChristenUnie spreken hun zorg uit over de verspreiding van documenten met instructies om kinderen te misbruiken. De SP vindt ook dat dit “absoluut moet worden tegengegaan”. De SGP zegt “het krachtige signaal” van het wetsvoorstel te waarderen.
Minister Yesilgöz-Zegerius benadrukt dat het wetsvoorstel niet kan voorkomen dat dit soort handleidingen online worden gezet. “Zolang iemand het bijvoorbeeld in bezit heeft, heeft diegene de mogelijkheid het op verschillende plekken op het internet te plaatsen”, schreef ze vorige maand in een nota. Volgens de minister biedt het wetsvoorstel wel de mogelijkheid om preventief op te treden tegen seksueel misbruik.
Als het voorstel wordt goedgekeurd, komt er een maximale gevangenisstraf van vier jaar voor het verspreiden, verwerven of bezitten van een handleiding met tips voor het seksueel misbruiken van kinderen. “Kinderen hebben recht op een veilige omgeving om op te groeien”, zei Grapperhaus twee jaar geleden. “Het is gruwelijk en onacceptabel dat mensen, veelal via het darkweb, bezig zijn om adviezen te delen over hoe ze kinderen kunnen misbruiken.”
