Internetdiensten zoals WhatsApp en Signal worden, als het aan de Europese Commissie ligt, verplicht om online kindermisbruik te monitoren en aan te pakken. Het wetsvoorstel, dat gisteren uitlekte, stuitte meteen op veel weerstand. Experts waarschuwen dat het de beveiliging en privacybescherming van internetdiensten en hun gebruikers zal aantasten.
Online kindermisbruik is wereldwijd een groot probleem. Vorig jaar ging het om zo’n 85 miljoen foto’s en video’s, zegt de commissie. En dat zijn alleen de gemelde gevallen. Daarnaast heeft de coronapandemie gezorgd voor nog meer misbruik. De Europese Commissie citeert onderzoek van de Internet Watch Foundation waarin een toename van 64 procent in een jaar tijd wordt vastgesteld.
Huidige systeem onvoldoende
Volgens de commissie is het huidige monitoringsysteem, dat is gebaseerd op vrijwillige detectie en rapportage, niet toereikend. “Het voorstel van vandaag legt bedrijven duidelijk verplichtingen op, met sterke privacywaarborgen voor iedereen, inclusief kinderen”, zegt Eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken Ylva Johansson.
De internetdiensten moeten straks een analyse maken van de risico’s, maatregelen treffen om deze te beperken en daarover rapporteren aan de EU- lidstaten. Op het moment dat er significante risico’s zijn, kunnen de lidstaten een zogeheten monitorbevel afgeven. De internetdiensten zijn dan verplicht om te monitoren wat er rondgaat. Zo’n bevel geldt voor een bepaalde tijd en specifieke type content.
Deze voorgestelde aanpak van online kindermisbruik kan rekenen op veel weerstand. Het betekent bijvoorbeeld dat een chatdienst zoals WhatsApp, dat nu dermate versleuteld is dat zowel het bedrijf zelf als een overheid niet kunnen meekijken met gesprekken, inhoud moet gaan controleren.
De regels gaan gelden voor een breed scala aan internetbedrijven. In het voorstel wordt naast chatdiensten ook gesproken over hostingproviders, downloadwinkels en internetproviders.
‘Verkeerd en inconsistent’
In een reactie op Twitter noemt de baas van WhatsApp, Will Cathcart, het voorstel “verkeerd en inconsistent met de inzet van de EU om privacy te beschermen”. Hij waarschuwt dat deze verplichting ertoe zal leiden dat de mensenrechten elders worden ondermijnd.
Het wetsvoorstel van de Europese Commissie is het startpunt van een traject dat maanden tot zelfs jaren kan duren. Ook het Europees Parlement en de Europese Raad (lidstaten) moeten ermee instemmen. Gezien de weerstand die het voorstel nu al oproept, is het de vraag wat er uiteindelijk van overblijft.
