Een lezer vroeg me:
Een forum waar ik lid van ben gaat verdwijnen, en daarmee ook de inhoud, honderdduizenden bijdragen van misschien wel duizend gebruikers. Nu wil ik deze inhoud graag bewaren, al was het maar om mijn eigen bijdragen terug te kunnen lezen. Is dat toegestaan? En als andere leden erom vragen, mag ik ze dan een kopie geven?
Om deze vraag te beantwoorden, moeten we naar twee wetten kijken. (De voorwaarden van het forum ga ik negeren, want als die club zich opheft dan eindigt de overeenkomst.)
Allereerst de auteurswet. Op die bijdragen zal in principe auteursrecht zitten. Ook bij korte berichten, een paar zinnen is al genoeg en zelfs één zin kan genoeg zijn, mits enigszins spitsvondig of anderszins creatief. En oké, er zullen vast “/kick” of “+1” of zo tussen zitten, maar dat is ruis in het grote geheel.
De Auteurswet staat het kopiëren van andermans berichten niet zomaar toe. Echter, er is een uitzondering voor eigen oefening, studie of gebruik (de thuiskopie-regeling, artikel 16b Auteurswet). Deze staat toe wat de vraagsteller wil, omdat hij handelt als particulier zonder winstoogmerk en de kopieën voor zijn eigen gebruik maakt.
De grens is dat je de kopie niet met mensen mag delen. Dat beantwoordt dus meteen de vraag over kopietjes geven: dat mag dus niet. Als je dát wil doen, dan is het geen thuiskopie meer maar ‘gewoon’ inbreuk op duizend gebruikers hun auteursrecht. Dat zal dus toestemming vergen van al die leden, en dat lijkt me een onhaalbare kaart.
Je kunt overwegen een poll te starten of iets dergelijks, en dan alleen de berichten te downloaden van de leden die ja zeggen. Als je dat doet, zul je ook berichten met andere mensen hun tekst meenemen. Dat zal gewoonlijk gaan om citaten (“Wim zei op 1 maart 19:09”), en dat is dan weer wél toegestaan zonder toestemming van de betrokkenen.
Oh jee, ik zei betrokkenen, daar zal je de AVG hebben. (Kijk, een korte maar creatieve zin waar auteursrecht op zit.) Want inderdaad, al dat soort berichten zijn dus persoonsgegevens, omdat er namen / pseudoniemen bij staan en wellicht nog wel meer persoonlijke gegevens ook. Dat betekent dat de AVG dus van toepassing is.
Normaal dan, want specifiek hier gaat het net goed: we hebben het over een particulier die voor zijn eigen privé archief (wat had ik ook alweer gepost in 2019) een kopie maakt van persoonsgegevens. Dat valt dan naar de letter binnen de kaders van een “zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit”, een uitzondering van artikel 2 lid 2 AVG. Ik aarzel een héél klein beetje, omdat we het dus wel om honderdduizenden persoonsgegevens hebben en dat voelt wat veel voor een particuliere verwerking.
Als de AVG wel geldt, dan moet de vraagsteller dus een grondslag hebben, en daarna de opslag goed beveiligen en de hele riedel. Die grondslag is hier volgens mij dan de informatievrijheid, het bewaren van een archief met enige relevantie voor de maatschappij en in ieder geval voor de vraagsteller zelf.
Het is een misverstand dat de AVG niet geldt bij journalistieke verwerkingen (waar ook archieven onder vallen): de AVG géldt wel, maar een hoop dingen zijn niet van toepassing. Zoals het recht te worden vergeten of een kopie te mogen krijgen. Dus als die kopie dan netjes (digitaal en fysiek) beveiligd wordt en verder nergens voor ingezet, dan gaat het goed.
Wil je het archief met iedereen delen, dan is dat een lastig probleem onder de AVG. Volgens mij kom je dan alleen via toestemming (van alle betrokkenen, dus óók geciteerde Wim) van de betrokkenen bij waar je wil zijn. Of via een iets omslachtiger route: regel met het beheer van het forum dat jij het hele spul van ze overneemt, al dan niet met de afspraak dat het forum daarna op schrijfslot gaat. Want als je de rechtsopvolger bent van het forum, dan gaan alle AVG-grondslagen en dingen netjes op jou over, net als de auteursrechtelijke toestemming van iedereen.
Arnoud
