In ruim vijftig gemeenten in Nederland hangen camera’s van de Chinese merken Hikvision en Dahua. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS.
De merken zijn populair maar controversieel: de camera’s zijn goed en niet duur, maar er zijn zorgen over spionage en mensenrechtenschendingen door de fabrikanten.
In Den Haag hangen bijvoorbeeld zeker 134 camera’s, ook bij gevoelige gebouwen: bijvoorbeeld bij de ingang van het ministerie van Buitenlandse Zaken, waar dagelijks ambtenaren en buitenlandse diplomaten naar binnen en buiten lopen. Ook de gemeente Amsterdam heeft dergelijke camera’s. Volgens onderzoeksplatform Follow the Money, dat vanochtend over de camera’s publiceerde, gebruikt ook de politie ze ook in de hoofdstad.
De camera’s van de twee Chinese merken zouden kunnen worden misbruikt door een mogelijk ‘achterdeurtje’ om mee te kijken, is de vrees. Dat kan zowel via de meegeleverde software van de fabrikanten, die soms wordt gebruikt, of door de ingebouwde software op de camera’s zelf. Overigens is zo’n bewust ingebouwd achterdeurtje in de praktijk nooit aangetroffen.
“Het is interessant voor een buitenlandse inlichtingendienst om daar even mee te kijken wie er allemaal naar binnen loopt”, zegt China-expert Ardi Bouwers.
Dahua: niet betrokken bij mensenrechtenschendingen
Ook bij de ministeries van Financiën en een gebouw van het ministerie Binnenlandse Zaken hangen Hikvision-camera’s, net als bij de Poolse ambassade. Ook op de route naar het Vredespaleis hangt er een; daar zit het Permanent Hof van Arbitrage, waar internationale conflicten worden uitgevochten.
Dahua zegt in een reactie dat ze een privaat bedrijf zijn en geen staatseigendom. Ook zegt het uitgebreid maatregelen te nemen om data van klanten te beschermen. Beschuldigingen dat het bedrijf direct of indirect betrokken is bij mensenrechtenschendingen “in elk land dan ook” wijst Dahua van de hand. Indirect heeft de Chinese overheid overigens wel degelijk een deel van het bedrijf in handen, via onder meer China Mobile. Hikvision heeft niet gereageerd op vragen van de NOS.
Verboden
In de Verenigde Staten is inzet van Hikvision- en Dahua-camera’s bij overheidsgebouwen juist verboden, en ook in andere landen liggen de populaire fabrikanten onder vuur uit vrees voor spionage.
“Elk bedrijf in China moet gegevens delen met de regering”, zegt Casper Wits van de Universiteit Leiden, waar hij onderzoek doet naar Oost-Azië. “En het kan best zijn dat China nu geen interesse heeft in die beelden, maar over vijf jaar wel.”
En dat is volgens hoogleraar computerbeveiliging Bart Jacobs een risico. “Als er nu geen achterdeurtje in de software zit, wil dat niet zeggen dat hij er niet in gestopt kan worden”, aldus Jacobs. “Die zou de fabrikant bijvoorbeeld met een software-update kunnen toevoegen.”
Volgens inlichtingendienst AIVD heeft China een “offensief cyberprogramma” gericht op Nederland. Op het gebied van economische spionage is het land zelfs de “grootste bedreiging” voor Nederland, concludeerde de dienst in zijn laatste jaarverslag.
Naast het meekijken via camera’s is ook computerspionage een probleem: een camera is ook een computer, en via die camera zouden kwaadwillenden bijvoorbeeld een overheidsnetwerk kunnen betreden.
Offline
Niet alleen in Den Haag hangen de bewuste camera’s, onder meer Lelystad, Zoetermeer en Schiedam zeggen de camera’s van een van de Chinese fabrikanten te gebruiken. Tien gemeentes hebben besloten de camera’s uit te faseren of denken daar momenteel over na, maar in de rest van de gemeentes is dat op dit moment niet aan de orde.
