Muzikanten, filmmakers en fotografen zagen jarenlang hoe hun werk zonder vergoeding online werd gebruikt. Tot vandaag. Want er treedt in de EU een nieuwe richtlijn in werking die daar verandering in moet brengen.
“We zitten hier al jaren op te wachten”, zegt Rita Zipora, componist en voorzitter van de Raad van Rechthebbenden van Buma/Stemra. “Voor ons is het belangrijkste dat YouTube eigenlijk een gratis streamingplatform is voor muziek. Terwijl ze van alle muziekdiensten het minst betalen.”
Buma/Stemra heeft al wel afspraken met YouTube, maar is van plan om met de richtlijn in hand meer compensatie te vragen voor haar leden. Het videoplatform keerde in een jaar tijd wereldwijd 4 miljard dollar uit aan de muziekindustrie.
De afgelopen jaren is er over de richtlijn een felle strijd gevoerd: er was veel verzet. Een van de grootste zorgen ging over het zogeheten uploadfilter (tegenhouden van content als er geen afspraken zijn gemaakt) en de kans dat dit ook legale content, zoals parodieën, tegenhoudt.
Een chilling effect
De NOS sprak met organisaties die auteursrechthebbenden vertegenwoordigen, met makers zelf, platforms die de regels moeten gaan toepassen en mensen die kritisch staan tegenover de regelgeving. De belanghebbenden verwachten dat, als alles goed gaat, gebruikers niks zullen merken van de wijzigingen. Tegelijkertijd is de vraag hoe de regels in de praktijk uitpakken.
“Het blijft onzeker of de richtlijn zal zorgen voor een chilling effect“, zegt Stef van Gompel, universitair hoofddocent intellectueel eigendom (Universiteit van Amsterdam). “De vraag is hoe er wordt omgegaan met de vrijheid van meningsuiting en hoe streng de richtlijn wordt toegepast.”
