Volgens Sico van der Meer van instituut Clingendael lijkt het erop dat er sprake is van een spionage-aanval door een andere overheid, bedoeld om inlichtingen te vergaren. “In Amerikaanse media wordt deze kwestie enorm heftig gepresenteerd, alsof er een daad van oorlog is verricht”, zegt Van der Meer. “Maar het is in de eerste plaats politiek-militaire spionage, waar de Amerikanen zelf ook goed in zijn.”
Microsoft sprak zelfs van de noodzaak van een ‘afrekening’ als reactie op de hack. “Maar er is niets kapotgemaakt of gesaboteerd, dit is gewoon spionage”, zegt Van der Meer. “Dat is min of meer geaccepteerd: dat doen landen nu eenmaal bij elkaar.”
Wel opvallend is de manier van aanvallen: de figuurlijke inbraak in de ramen-fabriek. “Het gaat om software die ook wordt gebruikt door andere organisaties dan overheden”, zegt Van der Meer. Die treft dus ook klanten van het bedrijf waar een aanvaller niet per se wilde inbreken.
Door op de systemen van bedrijven en instellingen een achterdeurtje te plaatsen, zijn zij ook kwetsbaar, ook als bijvoorbeeld een andere hacker dat achterdeurtje vindt. “En ook is niet uit te sluiten of de toegang die de aanvallers hadden, ook is gebruikt voor economische spionage.”
Bovendien is ook niet uit te sluiten dat de aanvallers nu weliswaar geen sabotage hebben gepleegd, maar dat uiteindelijk wel hadden willen doen. Ook daar hebben de Amerikanen zelf een handje van: samen met Israël saboteerden Amerikaanse overheidshackers een nucleaire installatie in Iran.
Ontkennen
Wie achter de aanval zit, is nog niet bekend. “In het digitale domein is het heel lastig om een aanval aan iemand toe te wijzen, en daarna kan diegene dat heel makkelijk ontkennen”, zegt Van der Meer. De beschuldigende vinger gaat vooralsnog richting Rusland, maar er is nog geen sluitend bewijs dat het Kremlin daadwerkelijk achter de aanval zit.
Duidelijk is wel dat het geen werk is van zolderkamer-hackers. “Het lijkt een serieuze, gerichte aanval, uitgevoerd door iemand met diepe zakken. Meestal gaat het daarbij om een overheid”, zegt Dondorp.
