Voor de Wit-Russische diaspora is Telegram ook hét middel om op de hoogte te blijven van de protesten in het thuisland, waar nauwelijks buitenlandse journalisten zijn. In de Nederlandse groep zitten bijna 500 leden, daarnaast zijn er kleine subgroepen. Ook daar ben je niet vrij, denkt ze. “Er zullen vast mensen van de Wit-Russische ambassade lid zijn, om de boel in de gaten te houden.”
Internetblokkades omzeilen
Een oppositiepoliticus kun je monddood maken door hem of haar te arresteren; de strijd tegen online demonstranten is lastiger. De beheerders van Nexta opereren volgens de BBC vanuit Warschau en hebben bewust geen vaste nieuwssite, “want die kun je met één muisklik blokkeren”, zeggen ze. Ook wordt lezers uitgelegd hoe ze internetblokkades kunnen omzeilen via VPN-verbindingen en Tor-netwerken, zei Nextaleider Roman Potasetisj tegen Euronews.
Op Twitter liet Telegram-oprichter Pavel Durov, een tegenstander van de Russische president Poetin, trots weten dat zijn chatdienst in de lucht weet te blijven, ondanks pogingen om het internet in Wit-Rusland plat te leggen. Dat lukt hem door het internetverkeer om te leiden naar andere servers.
Revolutionaire teksten
Zonder het wijdverbreide gebruik van Telegram waren de Wit-Russische protesten waarschijnlijk dus niet zo groot geworden, denkt Ulyashyna. Het platform heeft het mogelijk gemaakt om de oppositie, die zich heeft verenigd achter Svetlana Tichanovskaja, voort te zetten, stelt Wit-Ruslandkenner Franka Hummels.
De chatapp is de sleutel tot effectief coördineren van de protesten, stelt Ales Herasimenka, die aan de universiteit van Oxford onderzoek doet naar de invloed van Telegram. “Aanvankelijk werden mensen via YouTubevideo’s gemobiliseerd, Telegram nam die rol vervolgens over.”
De oppositie heeft geen zichtbare leiders meer die nog op vrije voeten of in het land zijn, maar dat is ironisch genoeg in hun voordeel. De groep grotendeels anonieme Telegrammers is immers niet aan te pakken door de autoriteiten. “Tot het protest van vandaag is weliswaar opgeroepen door Tichanovskaja, maar de invulling is ad hoc”, aldus Hummels.
Ondertussen klinken in de chatgroepen de revolutionaire teksten door. “De tijd is gekomen, de overwinning op de dictatuur is nabij”, valt te lezen bij Nexta. Voor morgen is een nationale staking aangekondigd en krijgen de ambtenaren “de laatste kans om aan onze kant te gaan staan”.
