De SP heeft demissionair minister Ollongren van Binnenlandse Zaken om opheldering gevraagd over het online monitoren van burgers door gemeenten. Aanleiding is onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en NHL Stenden Hogeschool waaruit blijkt dat Nederlandse gemeenten nepaccounts gebruiken om burgers op social media te volgen. Via Facebook, Twitter en andere social media proberen de gemeenten om zicht op mogelijke ongeregeldheden te krijgen en fraude te bestrijden.

Hierbij wordt soms ook de wet overtreden. Zo werkt bijna één op de zes van de ondervraagde gemeenten met nepaccounts. Alleen politie en inlichtingendiensten mogen deze methode onder strikte voorwaarden inzetten. Ook blijken gemeenteambtenaren onder valse namen besloten Facebookgroepen binnen te gaan. Tevens blijkt dat sommige gemeenten data opslaan in dossiers, waaronder informatie over personen en groepen. Zeker 23 gemeenten doen dat op geautomatiseerde wijze.

SP-Kamerlid Leijten wil van de minister weten of zij erop wil toezien dat mensen bij wie er rechtsbesluiten zijn genomen op basis van oneigenlijk verkregen informatie daarover actief geïnformeerd worden. Ook moet Ollongren duidelijk maken of mensen die oneigenlijk online zijn gemonitord door hun gemeente hier tegen bezwaar kunnen maken en waar dit kan.

“Deelt u de mening dat er niet alleen een probleem is met te weinig kennis van de online bevoegdheden bij gemeenten, maar dat de drang om eigen inwoners te monitoren en te profileren een dieper liggend probleem is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u hierop ondernemen?, vraagt Leijten verder. Het SP-Kamerlid wil tevens weten of Ollongren het ermee eens is dat de landelijke overheid als het om monitoring en profilering van burgers gaat het slechte voorbeeld geeft en heeft gegeven aan gemeenten.

“In hoeverre ziet u een verband tussen het verdwijnen van de oren en ogen in de wijk – te denken valt aan de wijkagent, buurtwerk, jongerenwerkers – en de neiging om inwoners steeds meer online te volgen en te profileren?”, luidt de laatste vraag van Leijten. De minister heeft drie weken de tijd om de vragen te beantwoorden. Ollongren liet eerder al weten dat zij met gemeenten in gesprek gaat over het online monitoren van burgers. SP-wethouder Petra Molenaar van de gemeente Nijmegen stelde vorige week dat het gebruik van nepaccounts in sommige gevallen niet zo verkeerd is.

Source