In tientallen Nederlandse gemeenten worden mensen niet meer via hun smartphone gevolgd. Locatus, de aanbieder van wifi-tracking in deze steden, is hiermee gestopt nadat de Autoriteit Persoonsgegevens oordeelde dat wifi-tracking in zeer weinig gevallen is toegestaan.

Tal van Nederlandse gemeenten maken gebruik van wifi-tracking om bezoekers in de steden te tellen. “Hiermee krijgen we een beeld van de aantrekkingskracht van onze binnenstad, van de invloed van ruimtelijke veranderingen in de binnenstad en van effecten van bijvoorbeeld evenementen, promotiecampagnes en winkeltijden”, zo laat de gemeente Enschede op de eigen website over wifi-tellingen weten.

Bij wifi-tracking wordt het MAC-adres van de smartphone van voorbijgangers verzameld. Het toestel zendt dit unieke adres continu uit als wifi staat ingeschakeld. De gemeente Enschede adviseert mensen die niet willen worden geteld om wifi op hun smartphone uit te schakelen of het MAC-adres van hun toestel bij een opt-out register aan te melden.

“Het digitaal volgen van mensen op (semi-) openbare plekken is een inbreuk op de privacy die slechts bij uitzondering gebruikt mag worden”, stelt Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens. “Er zijn vrijwel geen redenen die het volgen van winkelend publiek of reizigers rechtmatig maakt. Bovendien zijn er minder ingrijpende methoden om hetzelfde doel te bereiken, zonder schending van de privacy.”

Naar aanleiding van de uitspraak van de privacytoezichthouder besloten verschillende gemeenten al met de wifi-tellingen te stoppen. “De publicatie van het AP heeft landelijk stof doen opwaaien. De meningen lopen uiteen hoe om te gaan met deze publicatie”, schrijft burgemeester Van Veldhuizen in een brief aan de gemeenteraad (pdf). “In het kader van zorgvuldigheid hebben wij ervoor gekozen om City Traffic de opdracht te geven de wifitellingen vooralsnog te pauzeren. In de tussentijd zijn wij in gesprek met City Traffic om in het licht van de publicatie dit op te lossen.”

Naast City Traffic is ook Locatus in Nederlandse steden actief met het volgen van voorbijgangers via hun smartphone. Volgens directeur Gerard Zandbergen is door de uitspraak van de Autoriteit Persoonsgegevens de wettelijke grondslag voor wifi-tracking weggevallen. “Bovendien worden aanvullende eisen gesteld aan het anonimiseren, waarvan maar de vraag is of we er technisch aan kunnen voldoen”, zo laat Zandbergen tegenover De Stentor weten.

Locatus heeft dan ook besloten om wifi-tracking in tientallen Nederlandse steden per direct te stoppen. Het gaat onder meer om Deventer, Zutphen, Apeldoorn, Arnhem, Groningen, Leeuwarden en Den Haag. Naast Nederland is het bedrijf ook in andere Europese steden actief. Dagelijks zou Locatus tussen de tien en twintig miljoen passanten in Europese steden tellen.