Het kan nog jaren duren voordat de overheid alle “vervuilde data” heeft opgeruimd, zo heeft demissionair staatssecretaris Knops van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer laten weten. Naar aanleiding van de toeslagenaffaire kwam de SP met een motie waarin het kabinet werd opgeroepen om met een plan te komen hoe overal binnen overheidsinstellingen vervuilde data, risicomodellen en het gebruik van nationaliteit worden opgeruimd.

Volgens SP-leider Marijnissen, die de motie indiende, staan er veel mensen onrechtmatig op een zwarte lijst en is het nog altijd niet bekend met wie en wanneer die gegevens zijn gedeeld. Daarnaast zijn de risicomodellen van de toeslagenafdeling bij de Belastingdienst stopgezet, maar zijn de uitkomsten van deze modellen gedeeld met andere overheden en opsporingsinstanties. In de motie, die met ruime meerderheid werd aangenomen, verzoekt Marijnissen de regering om de personen op deze zwarte lijsten te informeren.

“Het volledig beëindigen van het gebruik van risicomodellen door de overheid zou een te grote impact hebben op alle vormen van toezicht en handhaving – en andere overheidstaken”, stelt Knops in zijn brief. Volgens de staatssecretaris zou het volledig beëindigen van alle gebruik van nationaliteit daarnaast veel overheidstaken ernstig bemoeilijken, zoals dienstverlening aan diplomaten, buitenlandse studenten en expats, maar ook internationale handel en het werk in de vreemdelingenketen.

Om aan de motie te voldoen presenteert Knops een plan dat uit drie stappen bestaat. Als eerste vindt er een inventarisatie plaats waar afkomst gerelateerde indicatoren een rol spelen. Vervolgens wordt getoetst in hoeverre er sprake is van (on)rechtmatig of (on)eigenlijk gebruik van afkomst gerelateerde variabelen in de risicomodellen. Als laatste stap zullen overheidsinstellingen gegevens rectificeren of wissen wanneer deze gebaseerd zijn op risicomodellen waarin onrechtmatig of oneigenlijk gebruik is gemaakt van afkomst gerelateerde indicatoren.

De personen in kwestie zullen daarnaast worden gewezen op het recht om gegevens te rectificeren of te laten wissen. Knops merkt op dat in bepaalde gevallen vervuilde gegevens enige tijd afgeschermd worden bewaard, zodat betrokken burgers geïnformeerd kunnen worden. Wanneer alle vervuilde gegevens zijn verwijderd kan de staatssecretaris niet zeggen, maar dit zou nog jaren kunnen duren. Het gaat volgens de staatssecretaris namelijk om een omvangrijke en complexe operatie. “Om die reden verwacht ik dat de uitvoering van deze motie voor sommige departementen in de volledige komende kabinetsperiode de nodige tijd in beslag kan nemen.”

Source