Het internet moet een extra laag krijgen die gebruikers de controle over hun data geeft en de overheid moet hiervoor de voorwaarden scheppen. Daarvoor pleit Dirk Helbing, hoogleraar computationele sociologie aan de TU Delft, in een interview met NRC.

Bedrijven en overheden verzamelen steeds meer gegevens over burgers, terwijl die steeds minder controle over hun data hebben. Volgens Helbing is het schenden van de privacy van mensen het belangrijkste verdienmodel van het surveillancekapitalisme. “Terwijl privacy draait om menselijke waardigheid. Als onze digitale data gebruikt worden om ons te manipuleren, zoals Cambridge Analytica deed bij de Amerikaanse verkiezingen, moet er duidelijk wat gebeuren”, aldus de hoogleraar.

Helbing ziet echter wel een oplossing voor de problematiek. “We moeten een laag op het internet bouwen waarmee we weer zelf controle krijgen over wie toegang heeft tot onze data. Een platform om te bepalen welke gegevens beschikbaar zijn voor welke bedrijven en overheden.” Het is aan de overheid om de voorwaarden te creëren die dit soort oplossingen mogelijk maken, of in ieder geval ervoor te zorgen dat bedrijven afspraken over databescherming nakomen, gaat de hoogleraar verder.

Als het aan Helbing ligt gaat de overheid een steviger rol spelen, zodat burgers in staat worden gesteld om hun persoonlijke vrijheid zelf te bewaken. Daarnaast moet de overheid ook een leidende rol krijgen bij het opzetten van een nieuwe publieke infrastructuur voor de digitale samenleving. “Elke samenleving heeft publieke instituties nodig om te functioneren. Op digitaal gebied ontbreken die nog totaal”, merkt hij op.